Monday, August 31, 2015

‘मधेशको माग सम्बोधन गर’

मधेशको मुद्धा सम्बोधन गर भन्ने पम्पलेट छातीमा टासेर जनकपुर वारको कार्यक्रममा सहभागी हुन जादै एक अधिवक्ता / फोटो धनश्याम मिश्रा

मधेशमा जारी आन्दोलन प्रति एक्यवद्धता जनाउदै जनकपुर वारले विरोध जुलुस निकाल्दै मधेशको माग तत्काल सम्बोधन गर्न माग गरेको छ । गएको तीन साता देखि मधेशमा जारी आन्दोलन प्रति मधेशका जिल्लाहरुमा विभिन्न पक्षहरु वाट एक्यवद्धता जनाउने क्रम दिन प्रति दिन वढदै गएको छ । आज मात्रै सप्तरीमा विभिन्न पेशागत संगठनहरुले समेत जारी आन्द्योलन प्रति एक्यवद्धता जनाउदै विरोध जुलुसहरु निकालेका छन । यस अघि नै विरगंजका प्राध्यापकहरु सहित विभिन्न पेशागत समुहहरुले जारी आन्द्योलन प्रति एक्यवद्धता जनाइसकेका छन । नयां संविद्यानको जारी प्रक्रिया प्रति तीव्र असन्तुष्टि जनाउदै सुरु भएको मधेशमा आन्द्योलन दिन प्रति दिन सशक्क्त तथा हिसांत्मक समेत बन्दै गएको छ । प्रहरी प्रशासन ले अनावश्यक हस्तेक्षेप गर्न थालेपछि आन्द्योलनको क्रममा थप झडपहरु विभिन्न जिल्लाहरुमा भईरहेको देखिन्छ । स्थिती भयावह हुन थाले पछि मधेशका विभिन्न पक्षहरुवाट मधेशको मुद्धाहरुलाई तत्काल सम्बोधन गर्न मागहरु हुन थालेका छन ।

सरकारले थालेको वार्ता प्रक्रिया पनि पहिलो चरणमा असफल देखिए पछि वातावरण थप अन्योलग्रस्त बन्दै गईरहेको देखिन्छ । सतारुढ चार दलको तर्फवाट प्रधानमन्त्रील्े वार्ताको लागी पठाएको पहिलो पत्र पश्चात मधेशी मोर्चाले सताधारीहरुलाई जारी संविद्याँन निर्माणको प्रक्रिया तत्काल रोक्ने सहित चार बुदे सर्त अघि सारेको थियो । तर हिजो चार दलको बैठकलाई उक्त सबै कुरालाई अस्किावकार गर्दै पुन वार्ताको पत्र पठाएको छ । जसलाई मधेशी मोर्चाको नेताहरुले नाटकको संज्ञा दिएका छन । मोर्चाका शिर्ष नेताहरु आन्द्योलनमा सहभागी हुन मधेशका जिल्लाहरुको दौडाहामा छन । विरगंजमा रहेका सदभावना पार्टीका सहअध्यक्ष लक्ष्मणलाल कर्ण भन्छन, जारी आन्द्योलन संविद्याँनकै विषय संग सम्बन्धीत भएकाले प्रक्रिया नरोके हामी वार्ताको नाममा त्याहा डम्फु बजाउने जाने छैनौ ।

Sunday, August 30, 2015

टिकापुर तान्डव - पुर्वलडाकुले भडकाए टिकापुर दंगा


अघिल्लो सोमवार कैलालीको टिकापुरमा थारु आन्दोलनको क्रममा भएको दंगा माओवादीका पुर्व लडाकुहरुले गराएको रहस्य एक अनुसन्धानवाट खुल्नमा आएको छ । टिकापुरमा गएको सोमवार भएको प्रर्दशनकारी र प्रहरी विचको झडपमा उच्च प्रहरी अधिकारी सहित नौ जनाको मृत्यू भएको थियो । घटनाको सात दिन वितिसक्दा पनि त्यस क्षेत्रमा क्फुर्य जारी नै छ । घटना लगतै अनुसन्धानको लागी त्याहा पुगेको एक स्रोत का अनुसार घटनाको दिनमा भएको थारुहरुको प्रर्दशनमा २ हजार देखि २५ सय सम्मको संख्यामा पुर्व लडाकुहरु आएका थिए । उनीहरु कसवाट परिचालित थियो त्यो एकिनका साथ भन्न सक्ने अवस्था छैन तर थारु आन्दोलनको क्रममा त्यस क्षेत्रमा देखिएको घटनाक्रमहरुले वैद्य माओवादीले उनीहरुलाई त्याहा परिचालित गरेको देखिन्छ । २८ साउनमा टिकापुरमा मधेशी नेताहरुको आतिथ्यमा टिकापुरमा गरिएको आमसभामा माओवादी वैद्य माओवादीका नेता देव गुरुड पनि त्याहा पुगेका थिए । उक्त आमसभामा मधेशी नेताहरु र काग्रेस सभासद अमरेश सिंहले दिएको अभिव्यक्तिलाई लिएर काठमाडौमा विभिन्न टिकाटिप्पणीहरु भईरहेको देखिन्छ । तर स्रोत भन्छन, उक्त आमसभा गरेर मधेशी नेता तथा सिंह लगतै फर्केका थिए । तर माओवादी नेता गुरुड त्यही वसेर टिकापुर नजिकैका गाउहरुमा माओवादीका पुर्व लडाकुहरुलाइृ चार दिन सम्म प्रशिक्षण दिएका थिए । ७ भदौमा टिकापुरको सरकारी कार्यलयहरुमा थरुहट सरकार ले्ख्न हिडेका १० हजार भन्दा वढीको प्रर्दशनकारीहरुको भिडमा माओवादी पुर्व लडाकुहरु कसको योजनमा त्याहा मिसायो त्यो भन्ने खुल्न सकेको छैन । वैद्य माओवादीले वर्तमान संविद्यानसभाको सम्रग प्रक्रियावाट अलग छन ।

Friday, August 28, 2015

बन्द खुकुलो पार्दै आन्दोलन लम्बाउने रणनितीमा मधेशी मोर्चा । भोली प्रधानमन्त्रीलाई जवाफ पठाउने ।

आज मलंगवामा आयोजना गरिएको आमसभामा मोर्चाका चारै शिर्ष नेताहरु

आन्द्योलनरत मधेशी मोर्चाले प्रधानमन्त्रीले वार्तामा आब्हान गरेको पत्रको जवाफ भोली पठाउने भएका छन । मोर्चाका सवै शिर्ष नेताहरु मधेशका जिल्लाहरुमा आन्दोलनमा सहभागी रहेकाले भोली मात्रै पत्र पठाउने कुरा भएको मोर्चाका नेताहरुले बताएका छन । आज सर्लाही सदरमुकाममा आमसभा गर्न पुगेका मोर्चाका चारै शिर्ष नेताहरुले प्रधानमन्त्रीलाई कुन व्योहोराको पत्र पठाउने वारेमा त्याहा छलफल समेत गरेका छन । आज मंलगवामा रहेका मोर्चाका एक घटक तमलोपाका अध्यक्ष महन्थ ठाकुरले बताए अनुसार प्रधानमन्त्रीले पठाएको पत्र साकारातम्क भए पनि मोर्चाले पहिला वार्ताको वातावरण वनाउने व्योहोरा जवाफ पठाउन लागेका छन ।

ठाकुरले आज बेलुकी मात्रै आफनो प्रधानमन्त्री संग फोनमा पुन कुराकानी भएको समेत बताए । आज केही वेर अघि मात्रै प्रधानमन्त्री संग मेरो कुरा भएको छ, म उहालाई प्रष्ट रुपमा भनेको छू कि वार्ताको पहिला वातावरण सरकारले तयार पार्नु पर्छ, त्यस पछि मात्रै आफुहरु वार्तामा कसरी बस्ने भन्ने वारेमा सोच्ने छू । ठाकुरले प्रधानमन्त्री संगको आज टेलिफोन संवाद वारेमा भने, म उहालाई जनआन्द्योलनमा संगै हामी आन्द्योलनरत रहदाको कुराहरु पनि सम्झाएको छु, सम्भवतह उहाले अब मनन गर्नु हुन्छ होला । ठाकुरले आफुले प्रधानमन्त्रीलाई विगतमा आफुहरु संग भएको सम्झौतालाई समेत समेटिने गरी सम्बोधन गर्न सुझाएको बताए ।  ठाकुरले काठमाडौमा आफनो केही नेताहरु रहेकाले उनीहरुले प्रधानमन्त्रीलाई भोली जवाफ पठाइ दिन भनेका छौ । तर मुख्य कुरा द्धन्दको कारण कसरी सम्बोधन गर्ने नै हो, ठाकुरले भने, द्धन्द रहे सम्म आन्द्योलनलाई कसैले रोक्न सक्दैन । त्यसैलै जनता किन आन्द्योलनमा छन भन्ने कुराको सामाधान पो खोज्नु पर्छ ।

चिनिया पक्षद्धारा मधेशी पार्टीहरु समक्ष लगानीको प्रस्ताव


हालै नेपालको भ्रमणमा आएको उच्च स्तरीय चिनिय कम्युनिष्ट पार्टीको राजनितीक टोलीले मधेशी पार्टीहरु समक्ष लगानीको लागी प्रस्ताव गरेका छन ।  अघिल्लो आईतवार काठमाडौ आएको चिनिया कम्युनिष्ट पार्टीको अन्तराष्टिय विभागको सहायक मन्त्री डोउ यिनयोङ को नेतृत्वमा ५ सदस्यीय राजनितीक टोली काठमाडौ आएका थिए । नेपालको राजनितीक दलहरु संगको सम्बन्ध विस्तारका लागी छलफल गर्न काठमाडौ आएकोे भनिएको उक्त चिनिया टोलीले मधेशी पार्टीहरुको तर्फवाट फोरम लोकतान्त्रिक र तमलोपाका उच्च नेताहरु संग बैठक गरेका थिए । गएको सोमवार दिउसो २ बजे देखि याक एन्ड यती होटलमा भएको बैठकमा फोरम लोकतान्त्रिकका अध्यक्ष्ाँ विजय गच्छदार र जितेन्द्र देव तथा तमलोपा वाट सहअध्यक्ष हृदेश त्रिपाठी र महामन्त्री गोविन्द चौधरी सहभागी थिए ।  उक्त बैठकमा सहभागी एक नेताका अनुसार चिनिया टोलीले आफुहरु मधेशी पार्टीहरु संग पनि राजनितीक सम्बन्ध विस्तार गर्न इच्छुक रहेको बताएका थिए । साथै चिनिया टोली बैठकमा सहभागी दुवै मधेशी पार्टीहरुलाई चिनिया विदेश मन्त्रालयले राजनितीक दलहरु मार्फत गर्ने लगानीका लागी अगाडी आउन प्रस्ताव गरेका थिए । मधेशमा आन्द्योलन चर्किएको वेला उक्त चिनिया राजनितीक टोलीले काठमाडौमा वैद्य सहित प्रमुख राजनितीक दलहरुसंग छलफल गरेर मंगलवार अवेर राती स्वदेश फर्केका थिए । बैठकमा सहभागी नेताका अनुसार चिनिया टोलीलाई मधेशी नेताहरु जारी नयां संविद्यानको प्रक्रियामा मधेशी पार्टीहरुले राखीरहेको असन्तुष्टी र मधेशमा जारी आन्द्योलनको वारेमा समेत जानकारी गराएका थिए । चिनिया पक्ष नयां संविद्यान चाडो जारी होस भन्ने पक्षमा विचारहरु राखेका थिए ।

Thursday, August 27, 2015

मधेशी पार्टीको संसदीय दलमा प्रधानमन्त्रीको वार्ता पत्र ।

मधेशी पार्टीले एक वाक्यमा जवाफमा दिने छन - वार्ताको वातावरण पहिला वनाइयोस ।

                                                                                                                                              फोटो/पहिलो पोष्ट


मधेशमा आन्दोलनरत मधेशी मोर्चालाई प्रधानमन्त्रीले वार्ताका लागी पठाएको पत्र मोर्चा सम्बद्ध मधेशी पार्टीहरुको संसदीय दलमा आज आइपुगेको नेताहरुले बताएका छन । पछिल्लो १७ दिन देखि पश्चिम मधेश तथा १२ दिन देखि पुर्वी मधेशमा आन्द्योलन चलीरहदा हिजो मात्रै सरकारको तर्फवाट प्रधानमन्त्रीले वार्ताको लागी मोर्चा सम्बद्ध मधेशी पार्टीहरुलाई पत्र लेखेका थिए । मोर्चामा आबद्ध मधेशी पार्टीहरुका अध्यक्षहरु मधेशमै भएकाले वार्ता पत्रको जवाफ भोली नै पठाउन नसकिने नेताहरुले जनाएका छन । एक शिर्ष नेताका अनुसार प्रधानमन्त्रीले वार्ताका लागी कुन व्योहोराको पत्र लेखेको छ, त्यसमा पनि जवाफ कस्तो पठाउने भन्ने निर्भर हुने जनाए । यद्यपी एक शिर्ष मधेशी नेताले मधेशी पार्टींहरुले सरकारलाई पहिला वार्ताको लागी वातावरण बनाउन समान्य एक वाक्यमा जवाफ पठाउने आन्त्रिक तयारीमा छ । वार्ताको कस्तो वातावरण भन्ने जिज्ञासामा ती शिर्ष नेताले भने, सरकारले मधेशमा निषेध आज्ञा, क्युर्फ र सेना परिचालन गरीरहदा हामी वार्तामा बस्दिन । वातावरण भनेको यी सबै कुरामा सरकार व्याक भए मात्रै मोर्चाको तर्फवाट वार्ताको लागी तयारी गरिने छ । अहिले प्रधानमन्त्रीलाई पठाउने जवाफ पत्रमा यी सबै कुरा उल्ल्ेख गरिदैनन, उनी भन्छन, सिधा हामीले वार्ताको वातावरण पहिला बनाउनुस भन्ने छौ ।

Wednesday, August 26, 2015

मधेशमा आन्द्योलन चर्कदै गर्दा चिनिया उच्च राजनितीक टोलीले गरे नेपाल भ्रमण

चिनिया कम्युनिष्ट पार्टीका सहायक मन्त्री डोउ यिनयोङ काठमाडौ विमानस्थलमा

नयां संविद्यानको प्रक्रिया प्रति असन्तुष्टि व्यक्त गर्दै आन्दोलनमय मधेश रहेको बेला चिनिया कम्युनिष्ट पार्टीको उच्च स्तरीय राजनितीक टोली तीन दिन नेपालमा बसेर सबै पक्षहरु संग छलफल गर्दै मगलवार अवेर राती फर्केका छन ।  चिनिया कम्युनिष्ट पार्टीको अन्तराष्टिय विभागको सहायक मन्त्री डोउ यिनयोङ को नेतृत्वमा ५ सदस्यीय राजनितीक टोली गएको आईतवार भारतको दिल्ली हुदै काठमाडौ आएका थिए । पछिल्लो समयमा संघियताको सन्दर्भमा नेपालको लागी एकै ठाउमा भारत र चिन उभिएको आशय सहितको समाचारहरु तथा विश्लेषणहरु कुटनितीज्ञ क्षेत्रहरु वाट आईरहेको सन्दर्भमा यसलाई जानकारहरु महत्वका साथ हेरिएको बताएका छन । नेपालमा चिनीया गतिवीधीलाई सार्वजनिक रुपमै आलोचना गर्दै आएको भारतीय पक्षहरु चाही मोदी प्रधानमन्त्री भए संगै त्यसलाई कतिपय ठाउहरुमा करेक्सन गर्दै आएको देखिन्थयो । तर केहि हप्ता अघि मात्रै काटमाडौमा आयोजना गरिएको एउटा अन्तरक्रिया कार्यक्रममा भारतीय पुर्व जनरल अशोक मेहताले नेपालमा चिनीया गतिविधीहरु खुल्ला रुपमा वढन थालेको भन्दै तीव्र आक्रोश पोखेका थिए ।

गएको आईतवार काठमाडौ आउनु अघि दिल्ली पुगेको चिनीया राजनितीक टोली त्याहा को को संग भेट गर्यो त्यो खासै खुलाइएको छैन । तर काठमाडौ झर्ने वितिकै एमाले अध्यक्ष केपी ओली लाई भेटेका थिए । तीन दिने काठमाडौ बसाईको क्रममा उक्त राजनिती टोलीले एमाओवादी अध्यक्ष प्रचण्ड, माओवादी नेता मोहन वैद्य र मंगलवार फर्कनु अघि प्रधानमन्त्री सुशिल कोईराला संग भेटेका थिए । त्यसको साथै पछिल्लो समयमा मधेश प्रति पनि तीव्र चासो राख्न थालेको चिनिया पक्षले आन्दोलनरत मधेशी पार्टीहरुका दुई प्रभावशाली नेताहरु लाई पनि भेटेका थिए ।

Tuesday, August 25, 2015

मधेश र थारुको जारी आन्दोलनले भारतीय पक्षको गम्भिर सुरक्षा चासो

जारी आन्दोलनको क्रममा जनकपुरमा निकालिएको विशाल रयाली । मधेश र थारु आन्द्योनमा केहि हिसांका घटनाहरु देखिए पछि भारतीय पक्षले आन्द्योलनरत लाई पनि विभिन्न माध्यमवाट शान्तिपुर्ण रुपमा आफनो विरोधका कार्यक्रमहरु गर्न आग्रह गरेका छन ।

पुर्व देखि पश्चिम सम्मको मधेशमा जारी मधेश र थारु आन्द्योलन हिंसात्मक बन्दै गए पछि भारतीय पक्षले गम्भिर सुरक्षा चासोहरु व्यक्त गरेका छन । सोमवार कैलालीको टिकापुरमा थारु आन्दोलनकारी र प्रहरी विच हिंसात्मक झडप भए पश्चात मंगलवार भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले नेपालका प्रधानमन्त्री सुशिल कोईरालासंग फोन वार्ता गरेर त्यस्तो चासो र चिन्ता व्यक्त गरेको समाचारहरु आएको छ । यता नेपाल स्थित भारतीय राजदुत रन्जित रे ले नेपालका गृहमन्त्री वामदेव गौतमलाई भेटेर जारी आन्दोलनले उत्पन्न भएको पछिल्लो अवस्थामा भारतीय चासोहरुको वारेमा कुराकानी गरेका छन । भारतीय राजदुत रे ले हिजो मात्रै गृहमन्त्री वामदेव गौतमले भारत तिरवाट रौतहट लगायतको क्षेत्रमा मानिसहरु आएर अवस्थ विगारेको बताएको प्रति असन्तुष्टी पनि पोखेका थिए ।

नया दिल्ली स्थित एक वरिष्ठ भारतीय सुरक्षा विश्लेषकका अनुसार पछिल्लो समयमा नेपालको तराई मधेश क्षेत्रमा मधेश र थारु आन्द्योलन हिंसात्मक बन्दै गए पछि भारतले गम्भिर सुरक्षा खतराहरु महसुस गर्न थालेका छन । तराई मधेशको सम्पुर्ण जिल्ला भारतीय सिमा सगं जोडिएको भएकाले भारतीय पक्ष पछिल्लो समयमा अत्यन्तै गम्भिर रहेको जनाएको छ । भारतीय सुरक्षा विश्लेषक निहार नायक दलानसंग कुरा गर्दै मधेश र थारु आन्द्योलन हिंसात्मक बन्दै जादै भारतको पनि उच्च सुरक्षा चुनौती वढने भएकाले भारतीय पक्षले यसको वारेमा सरोकारहरु व्यक्त गर्नु अस्वभाविक नभएको बताए । नायकले भारत नेपालको सवै समुदायको हक हित सुरक्षित हुने गरी समावेशी संविद्यान आउन भन्ने चाहना राखेको भए पनि आन्तरिक रुपमा हस्तक्षेप नगर्ने बताए । नेपालको मधेश आन्द्योलन र थारु आन्द्योलन चर्किएर अघि वढन थाले पछि भारतीय पक्षले आफनो तर्फवाट सिमा सुरक्षा वल सहितका सुरक्षा निकायहरुलाई उच्च सुरक्षा सर्तकतामा राख्न लागेको समेत नायकले बताए । नेपालमा जारी मधेश  र थारु आन्द्योलन हिंसात्मक बन्दै जानु र मधेशी र पहाडी समुदाय विच तिक्क्ता उत्पन्न हुनुले दुर्गगामी समाजीक तथा सुरक्षाका चुनौती वढन सक्ने भारतीय आकंलन रहेको उनले जनाए । यस्तो अवस्थामा एन्टी भारतीय तत्वहरु अझै सिमा क्षेत्रमा हावी हुने खतरा हुन्छ, नायक भन्छन ।

Monday, August 24, 2015

कैलालीको टिकापुरमा हिंसात्मक झडप



संघियताको सिमांकन प्रति असन्तुष्ट रहेको थारु समुदायको आन्दोलनकारीहरु र प्रहरी विच भएको कैलालीको टिकापुरमा भएको हिंसात्मक झडप पश्चात तनाव सिर्जना भएको छ । टीकापुरमा थरुहट आन्दोलनकारीको आक्रमणमा परी जनपथ प्रहरीका एसएसपी लक्ष्मण न्यौपानेसहित ६ सुरक्षाकर्मीको मृत्यु भएको छ । घटनामा ५० भन्दा बढी सुरक्षाकर्मी र केही आन्दोलनकारी घाइते भएका छन् । २ वर्षका बालक टेकेन्द्र साउदको पनि मत्यु भएको छ ।

सीमांकनको विरोधमा आन्दोलनरत थरुहटरथारुवान संयुक्त संघर्ष समितिले सोमबार सरकारी कार्यालयहरुमा थरुहट स्वायत्त प्रदेश लेख्ने कार्याक्रम थियो ।  तर, निशेधाज्ञा तोडेर आन्दोलनकारी अघि बढेपछि आन्दोलन हिसांत्मक हुन पुगेको छ ।

Sunday, August 23, 2015

सुनौली नाका खुलाउन भैरहवामा त्यत्रो वितण्डा ?



अघिल्लो विहिवार भैरहवामा  आन्दोलनरत मधेशी मोर्चा र थरुहटका नेता कार्यकर्तामाथी प्रतिकार भयो । प्रशासनले सम्प्रदायीक दंगा फैलन सक्ने अवस्था सिर्जना भयो भन्दै तत्काल क्फर्यु जारी गरे । प्रशासनको क्फुर्यको सकने वितिकै भोली पल्ट फेरी अवस्था असहज बन्न थाल्यो । रुपन्देहीका प्रमुख जिल्ला अधिकारीको नेतृत्वको सुरक्षा समितीको बैठक बस्यो र त्याहा मधेशी र पहाडी  समुदाय विच दंगा फैलाउन सक्ने निष्कर्ष निकाल्दै भैरहवा ५ दिने निषेध आज्ञा जारी गरियो । विहिवार प्रतिकारको समयमा गायव भएको एक जना शनिवार मृत फेला परे । प्रशासनकै कुरालाई यदी सत्य मान्ने हो भन्ने प्रश्न उठछ, किन भैरहवामा मधेशी र पहाडी समुदाय विच सम्प्रदायीक दंगा फैलिने अवस्था सिर्जना भयो ? के प्रशासनले भनेको यो कुरा सत्य हो त ?

यो कुरालाई पश्चिम मधेशमा मानव अधिकारको क्षेत्रमा सक्रिय माहुरी होमको रिर्पोटले पनि पुष्टि गरीरहेको देखिन्छ । हालै भैरहवमा भएको घटना वारेमा माहुरी होमको प्रारम्भिक रिर्पोटको दोस्रो अनुच्छेदमै भनिएको छ,  - ३ गतेको प्रतिकार पछि भैरहवाका गैर मधेशी समुदाय त्रासमा छ । रुपन्देहीको भैरहवा–लुम्बिनी सडक खण्डको बनगाइमा र भैरहवा–परासी सडक खण्डको धकधइमा मधेशी आन्दोलनकारीको बाक्लो उपस्थितीले कतै भैरहवाको गैर मधेशी माथि धावा बोल्ने त होइन् तथा भैरहवामा दिनभरि खुखुरी, रड, भाठा सहितका हतियार लिएर घुमिरहेका गैर मधेशी समुदायले कतै त्यहाका मधेशी समुदाय माथि पुनः धावा बोल्ने त होइन भनी दुबै तर्फ त्रास देखिन्थ्यो ।

सदभावनाका सभासदद्धारा राजिनामा पेश


मधेशमा आन्दोलन चर्के संगै घोषणा गरिए बमोजीम सदभावना पार्टीका ४ जना सभासदहरुले आज संविद्यानसभाका अध्यक्षलाई आफनो राजिनामा बुझाएका छन । सहअध्यक्ष लक्ष्मणलाल कर्ण, शैलो देवी महोतो, विमल केडिया र निलम्बित सभासद सजंय साहको राजिनामा आज संविद्यानसभाको अध्यक्ष नेम्बाड समकक्ष बुझाइएको छ । अघिल्लो साता नै मधेशमा आन्दोलन चर्कीए पछि सदभावना पार्टीका अध्यक्ष राजेन्द्र महताले पत्रकार सम्मेलन गरेर आफुहरुले संविद्यानसभा परित्याग गर्ने निर्णय गरेको घोषणा गरेका थिए ।

Saturday, August 22, 2015

भैरहवामा आन्दोलनकारी र प्रशासन विच सहमती । सिरहामा पनि तोडफोड र आगजनी नगर्ने सहमती । आन्दोलनलाई संयमीत र सश्क्क्त बनाउन मोर्चाद्धारा स्थानिय तहमा निर्देशन

बाराको कलैयामा महिलाहरुले निकालेको झिझिया जुलुस
पछिल्लो केही दिन यता तनावमा रहेको पश्चिम मधेशका भैरहवामा हिजो राती प्रशासन र आन्द्योलनकारी विच ७ बुदे सहमती भएको छ । गएको विहिवार आन्द्योलनकारी मधेशी मोर्चा माथी प्रतिकारको नाउमा भएको मुठभेडले त्यस क्षेत्रमा अत्यद्यिक तनाव उत्पन्न भएको थियो । विहिवारकै मुठभेडमा हराईरहेको १ जनको हिजो मृत शरीर फेला परे पछि भैरहवामा थप तनाव देखिएको थियो । त्यसलगतै भैरहवा प्रशासनले उक्त क्षेत्रलाई निषेधित क्षेत्र घोषणा गर्दै आन्द्योलनकारीहरु संग वार्ता थालेका थिए । सहमती पश्चात अवस्था विस्तारै समान्य हुदै गएको बुझिएको छ । त्यस क्षेत्रमा सक्रिय रहेका मधेशी अधिकारकर्मीहरुले प्रशासनकै आडमा मोर्चाका आन्द्योलनकारीहरु माथी प्रहार भएको आरोप लगाईरहेका छन । यद्यपी प्रशरीले त्यसलाई अस्विकार गर्दै आईरहेका छन ।

Friday, August 21, 2015

मधेशमा जारी आन्दोलन प्रति विभिन्न पक्षको समर्थन वढदै । भारदहमा शिर्ष नेताको उपस्थितीमा शोकसभा

आज विरगंजमा प्राध्यापकहरुले आन्दोलन प्रति समर्थन जनाउदै

तराइ मधेशका पुर्व देखि पश्चिम सम्ममा जारी आन्दोलनमा विभिन्न पक्षहरुले समर्थन गर्दै सहभागी हुने क्रम दिन प्रति दिन वढन थालेका छन । नयां संविद्यानको वर्तमान प्रक्रिया प्रति सुरु देखि नै असन्तुष्ट रहदै आएका मधेशी मोर्चा सहितका मधेशी पार्टीहरु आन्दोलनमा उत्रे पछि त्यसमा विभिन्न पक्षहरुले प्रेस विज्ञप्ति जारी गरेर समर्थन गर्नुको साथै एक्यवद्धता जुलुसहरु ठाउ ठाउमा निकालेका छन । जनकपुरमा केही दिन पुर्व नै उद्योग वाणिज्य संघले वर्तमान आन्दोलन प्रति समर्थन जनाएका थिए । त्यसैगरी निजी विद्यालयहरुको संगठनहरुले समेत विज्ञप्ति जारी गर्दै आन्द्योलन प्रति समर्थन जनाएको उल्लेख गरेका थिए । जनकपुरमा आज मात्रै कानुन व्यवसायीहरु र प्राध्यापकहरुले छुटा छुटै प्रेस विज्ञप्ति जारी गर्दै समर्थन जनाएको छ । जनकपुरमा सक्रिय ६ ओटा युवा क्लवहरुले हिजो मात्रै आन्दोलन प्रति एक्यवद्धता जनाउदै सहभागी हुने घोषणा गरेका थिए । जनकपुरमा हिजो स्थानिय क्याम्पसहरुको विद्यार्थीहरुले संयुक्त रुपमा विरोध जुलुस पनि गरेका थिए । सर्लाहीमा पनि निजी विद्यालयहरुको संगठन प्यापसनले आन्द्योलन प्रति एक्यवद्धता जनाउदै विरोध जुलुस निकालेका छन । त्यसैगरी आज विरगंजमा पनि ठाकुर राम बहुमुखी क्याम्पसको प्राध्यापकहरुले आन्द्योलन प्रति एक्यवद्धता जनाउने घोषणा गरेका छन ।

Thursday, August 20, 2015

भैरहवा कसरी भडक्यो ?

पश्चिम तराइ मधेशमा सक्रिय माहुरी होमक नामक मानव अधिकारवादी संस्थाका प्रमुख रवी ठाकुर भन्छन-

प्रर्दशनकारीहरुको प्रयोग गरेको टयाक्टरमा गरिएको आगजनी / फोटोहरु - माहुरी होम



विहिवार थरुहट र मधेशी मोर्चामा आबद्ध नेताहरुले सुनौली भन्सार बन्द गर्ने कार्यक्रम बनाएका थिए । सम्भावित प्रहरी झडपका कारण थरुहट र मधेशी मोर्चा दुवैले रुपन्देहीको गाउ गाउ वाट मानिसहरुलाइ टयाक्टर, बस, मोटरसाईकल वाट भैरहवामा उतारेका थिए । भैरहवामा जम्मा भएको दशौ हजारको भिड त्याहावाट सुनौली नाका तिर नारा जुलुस गर्दै अघि वढे । भैरहवाको देवकोटा चौक वाट सुनौली नाका सम्मको बाटोमा पहाडी समुदायको बस्तीहरु छ । नाराजुलुस गर्दै अघि वढेको प्रर्दशनकारीले वाटोमा केही घरहरुको सिसामा दुगां हान्न पुगे । केही ठाउमा पार्किग गरेर राखेको मोटरसाईकलहरु पनि तोडफोड गरियो । यसरी गर्दै थरुहट र मधेशी मोर्चाको प्रर्दशनकारी अगाडी वढन थाले पछि, पछिवाट त्यस क्षेत्रमा रहेका पहाडी समुदायहरु पनि एकजुट भएर सडकमा आए । त्यस पछि उनीहरुले पनि प्रर्दशनकारीले प्रयोग गरेको टयाक्टर, मोटरसाईकल र बसमा आगजनी गर्न थाले । प्रहरी एकतर्फी रुपमा पहाडी समुदायको पक्षमा उभिए पछि उनीहरुले समातेका जती प्रर्दशनकारीहरुलाइ कुटपिट गर्न थाले । ६५ जना भन्दा वढी मधेशी तथा थारु प्रर्दशनकारीहरु नराम्ररी धाईते हुन पुगे ।  यसरी तोडफोडमा उत्रदा दुई समुदाय विच द्धन्द चर्केने खतरा वढने देखिन्छ । त्यसैले प्रर्दशनकारीहरुले पनि आफनो आन्द्योलनको कुनै समुदायको विरुद्धम होईन कि संयमित तरीकाले गर्नु पर्छ । मधेशीहरुको लडाई राज्य व्यवस्था संग छ, कुनै समुदालाय संग होईन । याहाका प्रहरी प्रशासन एकपक्षीय छ, त्यसैले यस्तो अवस्थामा मधेशीहरुले नै नै अत्यद्यिक क्षती व्योहोर्ने पर्ने हुन्छ । हिजोको भैरहवा घटनावाट मधेशका आन्दोलनकारीहरुले पाठ सिक्नै पर्छ अनि संयमित तरीकाले आफनो प्रर्दशनहरु अगाडी वढाउनु पर्छ ।

सप्तरी र सुर्खेतमा प्रहरी द्धारा वल प्रयोग भएको राष्टिय मानव अधिकार आयोगको ठहर । बन्दको विकल्प खोज्न आग्रह


राष्टिय मानव अधिकार आयोगले प्रहरी द्धारा सप्तरी, सुर्खेत, सहितको मधेशको जिल्लाहरुमा जारी आन्दोलनमा व्यापक वल प्रयोग भएको भन्दै निष्पक्ष छानविन गर्न भनेको छ । आयोगले आज विज्ञप्ति जारी गर्दै सुर्खेत, सत्पतरी, सिरहा, नवलपरासी, रुपन्देही र कपिलवस्तू लगायतको जिल्लामा प्रहरीले अत्यद्यिक वल प्रयोग गरेको भन्दै त्यसको आलोचना गरिएको छ । विज्ञप्तिमा आन्दोलनमा उत्रेको भिडलाई नियन्त्रण गर्ने विभिन्न उपाय हुदा हुदै पनि प्रहरीले वलपुर्वक गोली चलाएको भनिएको छ । साथै आयोगले आन्द्योलनकारीहरु लाई पनि आफना प्रर्दशनहरुलाई शान्तिपुर्ण तथा संयमित बनाउन भनेका छन । आयोगको विज्ञप्तिमा भनिएको छ, कतिपय ठाउमा अस्पताल भित्र पसेर प्रहरीले वल प्रयोग गरेको घटनाहरु देखिएको भन्दै अगामी दिन वल प्रयोग नगर्न समेत सचेत गराएका छन । आयोगले सप्तरी र सुर्खेतमा मृत्यू भएकाहरुको परिवारलाई उचित क्षतीपुर्ती दिन र धाईतेहरुलाई निशुल्क उपचारको व्यवस्था गर्न पनि सरकारलाई भनेको छ । 

संघियताको सिमांकन सम्बन्धी चार दलले गरेको सहमती पश्चात सुरु भएको बन्द तथा आन्दोलनले आम नागरिकहरुको जनजीवन कष्टप्रष्द बन्दै गएको भन्दै आयोगले आन्दोलनकारीहरुलाई बन्दको विकल्प खोज्न आग्रह गरेका छन । साथै सवै पक्षलाई वार्ता तथा संवादवाट जारी समस्याको समाधान गर्न समेत आयोगले भनेको छ ।

किन हुन्छन तराई मधेशमा प्रहरी र प्रर्दशनकारी विच व्यापक भिडन्त ?

गएको १० दिन यता बन्द रहेको तराई मधेशका विभिन्न क्षेत्रमा प्रहरी र प्रर्दशनकारी विच कडा झडपहरु भईरहेको देखिन्छ । सप्तरीको भारदहमा भएको झडपमा एकको मृत्यू नै हुन पुग्यो ? नवलपरासी, रुपन्देही, कपिलवस्तूमा भएको झडपहरुमा दर्जनौ धाईते भएका छन । पश्चिमका बाके र कैलालीमा पनि दुई पक्ष विच झडपहरु भएको देखिन्छ । यस अघि पनि तराई मधेशको जिल्लाहरुमा प्रहरी र स्थानिय विभिन्न प्रर्दशनकारीहरु विच झडपहरु व्यापक रुपमा हुने गरेको देखिन्छ । सेवा केन्द्रको नाममा हुने आन्दोलन होस वा अघिल्लो महिनाको सुरुमा मस्यौदा माथीको सुझाव संकलन होस सबैमा प्रहरी र स्थानिय प्रर्दशनकारी विच व्यापक झडपहरु हुने गरेको देखिन्छ । आखिर किन यस्तो झडप र तनावको अवस्था सिर्जना हुन्छन त ?




१, प्रहरी संयमित नहुदा -  
तराई मधेशमा हुने विभिन्न साना देखि ठुला प्रर्दशनहरुलाई अवलोकन गर्दै आएका जानकारहरुका अनुसार प्रहरी प्रशासनको असंयमित नभई दिन सवै भन्द्या वढी झडपहरुको अवस्था सिर्जना हुने गरेको देखिन्छ । प्रहरीहरु जिउ धनको रक्षा गर्ने काम गर्नु पर्छ तर प्राय जसो ठाउमा आन्द्योलनलाई नियन्त्रण गर्न खोज्छ अनि वातावरण तनावमा परिणत भएर झडपहरु हुन्छन, गोली चल्छन र मान्छेहरुको मृत्यू हुन जान्छ । प्रहरी प्रशासनले आन्द्योलनलाई नियन्त्रण गर्नु भन्दा पनि संयमित तरीकाले बसी दिदा मात्रै झडपहरुको अवस्था सिर्जना नहुने तर्क गर्छन जानकारहरु । उदाहरणका लागी मस्यौदा माथीको सुझाव संकलनको क्रममा जनकपुरमा प्रर्दश्नमा उत्रेका प्रर्दशनकारीहरुलाई प्रहरीले नियन्त्रण गर्न खोज्दा अत्यद्यिक तनाव सिर्जना भयो तर हाल जारी आन्दोलनमा जनकपुरका प्रहरी आन्दोलनकारीलाई नियन्त्रण  नगरी दिदा अवस्था शान्त देखिन्छ । एक जानकार भन्छन, जनकपुरमा अहिले पहिला भन्दा पनि वढी सहभागीहरुको साथमा नारा जुलुस र विरोधका कार्यक्रमहरु हुन्छन तर प्रहरी संयमित भई दिदा अप्रीय घटना हुदैन । त्यसैले सबै भन्दा पहिलो यस्तो अवस्थामा प्रहरीको संयमित आवश्यक हुन्छ । प्रहरीले यदी दुई पक्षको आन्दोलन विच भडप आउने अवस्था सिर्जना भयो भने मात्रै त्याहा विचमा गएर दुवै पक्षमा भिडन्त गर्न वाट रोक्नु पर्छ । अन्यथा आन्दोलनकारीको प्रर्दशनमा जानु नै हुदैन ।

Wednesday, August 19, 2015

मधेशी मोर्चाद्धारा सरकारसंग वार्ता गर्न अस्विकार । विगतको सहमती कार्यन्वयन नगरे सम्म आन्दोलन जारी रहने


अनिश्चितकालिन मधेश बन्द पश्चात मधेशमा चर्केको आन्दोलन निष्कर्षमा नपुगे सम्म आन्दोलन नरोक्ने निष्कर्ष संयुक्त लोकतान्त्रिक मधेशी मोर्चाले निकालेका छन ।  बुधवार विहानै तमलोपाको पार्टी कार्यलयमा बसेको मोर्चाको बैठकमा तमलोपा अध्यक्ष महन्थ ठाकुरले सरकारी पक्ष वार्तामा बस्नका लागी गरेको प्रयास वारे जानकारी गराएका थिए । ठाकुरले आफुले सरकारी पक्षलाई प्रष्ट रुपमा विगतको मधेश आन्दोलनको क्रममा भएको ८ बुदे र २२ बुदे सम्झौता कार्यन्वयन नभए सम्म आफुहरुको जारी आन्दोलन नरोकिने बताइ दिएको सुनाएका थिए । केहि अघि पहिला नै मोर्चाका अन्य सवै अध्यक्षहरुले नै ठाकुरलाई सरकारी पक्षहरु संग कुराकानी गर्न जिम्मा दिएका थिए । आजको बैठकमा तमलोपा अध्यक्ष ठाकुरले जारी आन्दोलन चर्कीए पश्चात सतारुढ दलहरु वाट आएको वार्ताको वारेमा कुरा राखे पछि सबै सहभागीहरुले सरकारी पक्षसंग तत्कालै वार्तामा बस्नुको कुनै औचित्य नभएको सुझाएका थिए । अध्यक्ष ठाकुर समेत सरकारी पक्ष विना आन्दोलन मधेशको मुद्धा सम्बोधन गर्नेमा  आफुलाई पनि विश्वास नभएको बताएका थिए ।

सप्तरीको भारदहमा के भयो - त्याहा पुगेका अधिकर्मी दिपेन्द्र झा भन्छन - म्याचिकने विहारी भन्दै मधेशी माथी गोली चलाइयो ।

मधेशी मोर्चाले आब्हान गरेको अनिश्चितकालिन मधेश बन्दको क्रममा हिजो मंगलवार विहानै देखि सप्तरीको भारदह क्षेत्रमा तनाव सिर्जना भयो । प्रर्दशन उत्रेका मधेशीहरु माथी प्रहरीले अन्धाधुन्ध गोली चलाए । गोली लागेर राजीव राउतको तत्कालै मृत्यू भयो भने २० जना भन्दा वढी अहिले अस्पतालमा उपचार गराई रहेका छन । आज विहान सप्तरीको भारदह पुगेका मधेशी अधिकार्मी दिपेन्द्र झा त्याहा वाट दलानलाई त्याहाको अवस्था वारे यसरी टिपोट गराए । 

भारदहाका एक गाउलेले प्रहरीले चलाएको गोली देखाउदै । तस्वीरहरु - दिपेन्द्र झा



हिजो मंगलवार विहानै देखि सप्तरीको भारदहमा मधेशी पार्टीहरुको नेताहरु सडकमा धर्ना दिएर आफनो आन्दोलनलाई अगाडी वढाईरहेको देखिन्छ । जसको नेतृत्व शैलेन्द्र साह, दिनेश साह लगायतका स्थानिय नेताहरुले गरीरहेका थिए । सडकमा धर्नामा बसेका नेताहरुलाई एक्कासी पछाडी वाट आएर प्रहरीले अन्धाधुन्द कुटपिट गरेको देखिन्छ । सैलेन्द्र साह र दिनेश साह अहिले पनि अस्पतालमा सिकिस्त रुपमा उपचार गराईरहेका छन ।

प्रहरीले आफनो चौकीको छत माथी गएर गाउले हरु माथी अन्धाधुन्द गोली चलाएको देखिन्छ । राजीव राउत एउटा  समान्य किसानको छोरा थियो । उनको छाती मा सिधा गोली प्रहार गरिएको देखिन्छ । उनको दुई ओटा बच्चा छ । एउटा तीन महिनाको र एउटा २ बर्षको । म अहिले राजीव राउतको घरमा उनको बुबा र परिवार संग कुराकानी गर्ने याहा आएको हू । याहा प्रहरीले लाई वुलेट अर्थात फलामको गोली चलाएको देखिन्छ । गाउमा जताजतै गोलीको छर्राहरु लागेको त्यतीकै देखिन्छ । एउटा गोली त दुई ओटा बास सम्मलाई छिरेर अघि वढेको देखिन्छ । गाउमा रहेको मिलहरुको मिटरमा गोली लागेको देखियो । याहा गाउलेहरु संग कुरा गर्दा प्रहरीहरुले उनीहरुलाई म्याचिकने विहारी भनेर गाली गर्दै कुटपिट गरेका रै छन । म केही वेर अघि मात्रै दिपक साह र विजय ठाकुर भन्ने युवाहरु संग कुरा गरेका छौ । यी दुवै याहाका एमालेका स्थानिय नेता हुन । तर यीनीहरु समेत गोली लागेका छन । दिपक र विजय संग कुरा कुरा गर्दा नै उनीहरुले सुनाए कि प्रहरीले गाउलेहरुलाई म्याचिकने विहारी भन्दै कुटपिट गरेका थिए ।

Tuesday, August 18, 2015

मधेशमा आन्दोलन चर्के संगै सदभावनाद्धारा संविद्यानसभा परित्याग गर्ने घोषणा । सतारुढ दलद्धारा मोर्चा संग वार्ताको प्रयास । मोर्चाको बैठक भोली बस्दै


अनिश्चितकालिन मधेश बन्दको आब्हान गरेको भोली पल्टै मधेशका जिल्लाहरुमा आन्दोलन चर्किए पछि सदभावना पार्टीले संविद्यानसभावाट सामुहिक राजिनामा दिने घोषणा गरेका छन । संविद्यानसभामा सदभावना पार्टीको ५ जना सभासद छन । आज काठमाडौमा पत्रकार सम्मेलन गरेर सदभावना पार्टीका अध्यक्ष राजेन्द्र महतो र सदभावना पार्टीका संसदीय दलका नेता लक्ष्मणलाल कर्णले संसविद्यानसभा जनताको अधिकार दिनु भन्द्या पनि बहुमतको खेलमा अघि वढेको भन्दै त्याहा बस्नुको औचित्य अब नरहेको निष्कर्ष आफुहरुले निकाले जनाएका छन ।

दोस्रो संविद्यानसभामा मधेशी पार्टीहरुले समानुपातिक सभासद छनौटमा व्यापक पैसाको खेलावेला गरेको आरोप लगेका थिए । पछिल्लो समयमा मधेशी पार्टी भित्रै पनि संविद्यानसभावाट राजिनामा दिनु पर्ने माग चर्को रुपमा उठदै आएको थियो । यद्यपी मधेशी मोर्चाले यस वारेमा अहिले सम्म मुख खोलेका छैन । आज सदभावना पार्टीले आफनो यस्तो निर्णय सार्वजनिक गरे पछि मोर्चाको अन्य घटक अब के गर्लान भन्ने् चौतर्फी चासो बढेको देखिन्छ । भोली विहान ८ बजे मधेशी मोर्चाको बैठक तमलोपाको पार्टी कार्यलयमा बस्दै छन ।

Monday, August 17, 2015

पुर्व र थरुहटमा आन्दोलन चर्किए पछि मधेशी मोर्चाद्धारा अनिश्चितकालिन मधेश बन्दको घोषणा ।

आइृतवार नवलपरासीको भजहियाको प्रहरी चौकीमा मधेशी तथा थारु आन्दोलनकारीले गरेको आगजनी


पुर्वका तीन ओटा मधेशी जिल्लाहरु झापा, मोरड र सुनसरी तथा पश्चिम मधेशका जिल्लाहरुमा थारुहट आन्दोलन चर्किए पछि संयुक्त लोकतान्त्रिक मधेशी मोर्चाले आज देखि अनिश्चितकालिन मधेश बन्दको घोषणा गरेका छन । हिजो र आज गरी दुई दिने बन्दको घोषणा गरेको मधेशी मोर्चाको सोमवार दिउसो बसेको बैठकले संघियता सहित नयां संविद्यानमा मधेशी, थारु, जनजाती समुदायको जायज मागहरु सम्बोधन नहुन्जेल बन्द जारी राख्ने निर्णय गरेको थियो । तमलोपाको केन्द्रिय कार्यलयमा सोमवार बसेको बैठक पछि मोर्चाका चारै अध्यक्षहरुले संयुक्त व्कतव्य निकाल्दै यस्तो अनिश्चितकालिन बन्दको घोषण गरेको सार्वजनिक गरेका थिए । यस अघि देखि नै पश्चिमी मधेशका जिल्लाहरु गएको ९ दिन देखि बन्द रहदै आएको छ भने पुर्व जिल्लाहरुमा समेत ठाउ टाउमा बन्द हडतालहरु हुदै आएको थियो । झापा, मोरड र सुनसरीलाई मधेश प्रदेशमै राख्नका लागी उक्त क्षेत्रमा पनि विगत चार दिन देखि स्थानिय स्तरमा आब्हान गरिएको बन्दका कारण बन्द हुदै आएको छ । स्थानिय स्तरमा मधेशी युवाहरुले छुटै संघर्ष समितीहरु बनाएर धमाधम बन्द गर्न थाले पनि मधेशी मोर्चामा आबद्ध नेतृत्वहरु दबाबमा आज अनिश्चितकालिन मधेश बन्दको घोषणा गरेका हुन । मोर्चाले आब्हान गरेको दुई दिने बन्दलाई अनिश्चितकालिन नबनाए आफुहरु स्थानिय स्तर बन्द्य फिर्ता हुन नदिने चेतावनी ठाउ ठाउ वाट आए पछि मधेशी मोर्चाले सोमवार दिउसो यस्तो निर्णय गर्न बाध्य भएका हुन ।

Sunday, August 16, 2015

मुठभेडको बाटोमा मधेश

२३ साउनको मध्यरातीमा प्रमुख चार दलले टुगाएको संघियताको सिमांकनको विरोधमा गएको ८ दिन देखि पश्चिम मधेश पुर्णरुपमा बन्द छ । पश्चिममा खासगरी थारु समुदायले संघियतामा आफुहरुलाई पहाड तिर मिसाएको भन्दै तीव्र आपती जनाइरहेका छन । थारुको यो अभियानमा मधेशी समुदायको पनि पुरै साथ देखिन्छ । संघियताको सिमाकंनलाई पश्चिम मधेश आठ दिन देखि पुर्ण ठप्प रहदा पुर्वी मधेशका जिल्लाहरु पनि गएको ८ दिन देखि कुनै र कुनै रुपमा बन्द हडतालको मार खेप्दै आएका छन ।  पुर्वी मधेशका जिल्लाहरुमा खासगरी झापा, मोरड र सुनसरीलाई नमिसाएको भन्दै यता विरोधका स्वरहरु चर्को देखिन्छ । ठाउ ठाउमा मधेशी राजनिती समबद्ध युवाहरु विभिन्न नामा संगठित भएर छुटै स्थानिय स्तरमा आन्दोलन चलाईरहेको देखिन्छ । यही सेरोफोरामा आज र भोली मधेशी मोर्चाले बन्दको आब्हान गरेका छन भने अनिल झा नेतृत्वको सदभावना पार्टीले पनि तीन दिने मधेश बन्दको घोषणा गरेका छन ।

Friday, August 14, 2015

थारु र मधेशी समुदायको सम्बन्ध र अन्तद्र्वन्द्व


मधेशी समुदायसग थारुहरुको सम्बन्ध र अन्तद्र्वन्द्व केलाउन थरूहट आन्दोलनका उपलब्धिको चर्चा तथा उही भूगोलमा अवस्थित मधेश विद्रोहका उपलब्धिसंग तुलना गर्नुपर्ने हुन्छ । मधेश विद्रोहको उठान हुनुमा सतहमा देखिएका कारणबाहेक ऐतिहासिक कारण भने मधेशी समुदायप्रति नेपाली राज्यप्रणाली र शासनप्रणाली सञ्चालनकर्ताहरुका विभेदपूर्ण नीति र नियम थियो । त्यसकारण विद्रोह केही हदसम्म पहाडी शासक समुदायको विरोधमा पनि थियो, तर धेरै हदसम्म राज्यप्रणाली र प्रशासनको विरोधमै केन्द्रित थियो । थरूहट आन्दोलनको उठानमा पनि सतहमा उनीहरुलाई मधेशीमा सूचीकरण गरिनु कारकतङ्खवको रुपमा देखिए पनि ऐतिहासिक कारण भने थारु समुदायप्रति नेपाली राज्यका सञ्चालनकर्ताहरुका विभेदपूर्ण नीति र नियमै थियो । हुन त विभिन्न ठूला दलका नेताहरुले थारुहरुलाई मधेशीमा वर्गीकरण गरेकोमा रोष प्रकट गरे, तर उनीहरुको रोषको गाठी कुरा भने अर्कै थियो । त्यो गाठी कुरा थियो, निर्वाचन आयोगले समानुपातिक सूचीका उम्मेदवारहरुको नामावलीमा धेरै प्रतिनिधिलाई मधेशी जनजाति भनी वर्गीकरण गर्नु  । उदाहरणका लागि, माओवादी कोटामा परेका सभासद् रुपा चौधरी, सुकदैया चौधरी, सन्तोष थारु, पट्टु थारु, सुन्दरा थारु र सङ्घप्रसाद थारुलाई मधेशी जनजाति भनिएको छ । प्रत्यक्षबाट निर्वाचित काङ्ग्रेसका उमाकान्त चौधरी सभासद् तथा पार्टीको केन्द्रीय सदस्यमा मधेशी कोटाबाटै निर्वाचित भएका हुन् ।

Thursday, August 13, 2015

भारतका पुर्वअधिकारीहरु भन्छन - संघियताको उचित व्यवस्थापन हुनुपर्छ ।


भारतका पुर्व दुई अधिकारीहरुले नेपालमा संघियताको उचित व्यवस्थापन हुनु पर्नेमा जोड दिएका छन । काठमाडौमा विहिवार आयोजना गरिएको अन्तक्रिया कार्यक्रममा नेपालका लागी पुर्व भारतीय राजदुत केभी राजन र भारतका पुर्व कर्णेल अशोक मेहताले प्रमुख दलहरुको सहमतीमा ल्याइएको ६ प्रदेशको खाकालाई साकारात्मक भन्दै केन्द्र र प्रदेशको व्यवस्थापन उचित तरिकाले गर्न सुझाए । उनीहरुले केन्द्र र प्रदेशको उचित व्यवस्थापन नभए नाकारात्मक द्धन्दहरु सिर्जना हुने भन्दै घुमाउरो तरिकाले प्रदेशहरुलाई वलियो वनाउनु पर्नेमा जोड दिए । उनीहरुले प्रदेश चाहना स्थानिय स्तरमा जनताहरुले आफैले शासन गर्नु पाउनु पर्ने र विकास तथा समृद्धीको सपनावाट आउने भएकाले संघियतालाई सक्दो वलियो वनाउनु पर्ने तर्क गरे । संघियता र केन्द्रको टसल धेरै ठाउमा देखिन्छ, उनीहरुले भने, यसलाई उचित व्यवस्थापन नगरेको खण्डमा नया नयां द्धन्दहरु सिर्जना हुने अवस्थाहरु देखा पर्न सक्छ, यसलाई सक्दो उचित तरिकाले समेटिनु नै बुद्धमानी हुन्छ । नेपालको संघियतालाई लिएर केही पक्षमा देखिएको असन्तुष्टि वारेमा टिप्पणी गर्दै उनीहरुले सवै समस्या एकचौटी समाधान नहुने तर्क गर्दै जायज मागहरुलाई वेलामै  समाधान गरेर अघि वढनु पर्ने तर्क गरे । पुर्व राजदुत राजनले भारतको ६० बर्षको संघियताको समयावद्यीमा अझै पनि कतिपय मुद्धाहरु चली नै रहेको उदाहरण त्यसलाई उचित ढंगले सम्बोधन गर्नु पनि पर्ने तर्क गरे । राजनले भने, संघियतावाट क्षेत्रिय राजनिती मैलाउछ भन्नेमा चिन्ता लिनु पर्दैन, किनकी यसले धेरै ठाउमा सिमान्तकृत समुदायहरुलाई केन्द्रीय मुलप्रवाहमा ल्याउने गर्छन, यसलाई सहज रुपमा स्विकार गर्नु नै लोकतान्त्रिक विधि हुन्छ ।

Wednesday, August 12, 2015

काहा हराए हृदेश त्रिपाठी ?

हृदेश त्रिपाठी

प्रमुख चारका दलका नेताहरुले जेठको अन्तिम साता १६ बुदे सहमती गर्दा मधेशीमोर्चामा आबद्ध चार मधेशी पार्टीहरुले तत्कालै प्रतिक्रिया दिदै भने, हामीले यसलाई कुनै पनि हालतमा मान्ने छैनौ । केही पुर्व मात्रै सक्रिय भएको मधेशी मोर्चाले औपचारिक रुपमै निर्णय गर्दै भने, हामी अब सशक्क्त आन्दो्लनमा जान्छौ । मधेशी मोर्चाले त्यसको विरुद्धमा विभिन्न आन्दोलनका कार्यक्रमहरु पनि बनाए । तर चार दलको निर्णय अनुसार नयां संविद्यानको प्रारम्भिक मस्यौदा आयो । मस्यौदा माथी जनताको सुझाव संकलनको कार्यक्रम तय भयो । त्यती वेला सम्म मधेशी मोर्चाको हरेक कार्यक्रमका डिजाईनर देखिन्थे तमलोपाका सहअध्यक्ष हृदेश त्रिपाठी । त्रिपाठी एक मधेश राजनितीका खेलाडी पात्र हुन । उनी नेतृत्व गर्दैन्न, तर मधेशी राजनितीको निर्णयक चाजोपाजोमा उनको भुमिका जहिले पनि निर्णयक देखिन्थ्यो । तर मस्यौदा माथी ४ /५ साउनमा सुझाव सकलनको विरोध कार्यक्रम लिएर आफनो गृहजिल्ला नवलपरासी पुगे पछि त्रिपाठी त्यस यता कुनै भुमिकामा देखिएका छैन । आखिर के यस्तो भयो र त्रिपाठी जस्तो खेलाडी मधेश राजनितीका पात्र यसरी ओझेलमा छन ।

तमलोपा भित्र शुक्लाको प्रस्ताव - फरक मत राख्दै अघि वढौ

नेता सर्वेन्द्रनाथ सुक्ला 

तराइ मधेश लोकतान्त्रिक पार्टीका महामन्त्री तथा संसदीय दलका नेता सर्वेन्द्रनाथ सुक्लाले नयां संविद्यानको असहमत मुद्धाहरुमा फरक मत राख्दै अघि वढन सुझाएका छन । पार्टीको हिजो देखि सुरु भएको आन्तरिक छलफलमा सुक्लाले मधेशको सबै मुद्धा तत्कालै समबोधन गराउने हटमा नलाग्न र सवै ठाउ अधिकार लामो संघर्ष पछि मात्रै मिल्ने गरेको उदाहर दिदै पार्टीलाइ असहमत मुद्धाहरुमा फरक मत राखेर विरोध गर्दै अघि वढन सुझाएको बैठकमा सहभागी एक नेताले बताए । हिजो देखि सुरु भएको पार्टीको छलफलको क्रममा सुक्लाले हिजै आफना कुरा राखेका थिए । बैठक स्रोतका अनुसार सुक्लाले भारतको तिलंगनाको उदाहरण दिदै त्याहा ६० बर्ष देखि लागीरहेको भन्दै मधेशलाई पनि लामो संघर्षमा लागी रहनु पर्ने तर्क गरेका थिए । तमलोपा भित्र सुक्ला  अध्यक्ष महन्थ ठाकुर  प्रति हावी भएको रुपमा चित्रण गरिने गर्छन ।

युवा वैज्ञानिक राजीव झा सम्मनित । पुरस्कारको रकम अशक्क्त र असहाय विद्यार्थीलाई प्रदान गरिने घोषणा

युवा वैज्ञानिक राजीव झा सम्मनित हुदै ।
युवा वैज्ञानिक राजीव झालाई आज नेपाल सरकारले यस बर्षको राष्टिय प्रतिभा पुरस्कार वाट सम्मानित गरेका छन । चिनमा क्यान्सर सम्बन्धी अनुसन्धान गरीरहेका डा झा सहित ९ जनालाई उक्त पुरस्कार प्रदान गरिने घोषणा दुई हप्ता अघि नै सरकारले गरेका थिए । युवा दिवसको उपलक्ष्यमा आज काठमाडौमा आयोजना गरिएको विशेष कार्यक्रममा झालाई नेपाल सरकारका गृहमन्त्री सहित अन्य वरिष्ठ मन्त्रीहरुले संयुक्त रुपमा उक्त पुरस्कार प्रदान गरेका थिए ।

चिनको सियान विश्वविद्याँलयमा क्यान्सर सम्बन्धी अनुसन्धान गरीरहेका डा झा त्याहाका स्थयी प्रोफेसर पनि हुन । सन २०१३ मा डा झा चिनको प्रतिभाशाली १ सय युवा भित्र छनौट भए पछि उनको चर्चा नेपाल र चिन दुवैमा चुलिएको थियो । धनुषाको परवाहा गाउका मुल निवासी ३६ बर्षीय डा झा मेडिकल विज्ञानमा विद्यावारिधी गरिसकेका छन ।

Tuesday, August 11, 2015

संविद्यानसभा वाट वाहिरिन मधेशी मोर्चाका नेतृत्व प्रति तीव्र दबाब



सघियता सहितको नयां संविद्यानमा अनेकन मुद्धाहरुमा आ आफना असन्तुष्टि पोख्दै आएका मधेशी मोर्चा भित्र संविद्यानसभावाट वाहिरिन ठुलो दबाब सिर्जना हुदै गएको छ । मोर्चामा सहभागी चार मधेशी पार्टीहरुको तर्फ वाट हाल संविद्यानसभामा जम्मा ३५ जना सभासदहरु छन ।

हिजो सोमवार मात्रै बसेको मोर्चाको बैठकमा समेत शिर्ष नेतृत्वहरु विच त्यसवारेमा छलफल भए पनि त्यस वारेमा कुनै ठोस निर्णय चाही हुन सकेन । मधेशको राजनितीक वृतमा सत्ताको आरोप खेप्दै आएका मधेशी पार्टीहरुका लागी आफनो वास्तविकता देखाउने एउटा मौका पनि यो भएको कतिपयको वुझाई छ भने कतिपयले संसदीय प्रणलीमा राजनितीक गर्ने लोकतान्त्रिक शक्तिले सदनमा आफनो विरोधको स्वरलाई दर्ता गराउनु भन्दा वाहिरिनु वुद्धमानी नहुने तर्क पनि गर्छन । तर मोर्चा भित्रकै युवा पंक्तिहरुको दिन प्रति दिन यती ठुलो दबाब सिर्जना हुदै गएको देखिन्छ कि मधेशी नेतृत्वहरु विस्तारै त्यसवारेमा आन्तरिक छलफलहरुलाई तीव्र बनाएको छ । हिजो मात्रै मोर्चाको बैठकमा संविद्यानसभामा वाहिरिने वारे समान्य छलफल गरेका मधेशी नेतृत्वहरु सम्भावित भविष्यको परिस्थितीको लेखाजोखा गर्न लागी परेको देखिन्छ ।

Monday, August 10, 2015

थारु कल्याणकारी सभा र थारु सभासद संग मधेशी नेतृत्वको छलफल । मधेशी मोर्चाद्धारा थारु आन्दोलन प्रति समर्थन




सोमवार दिउसो मधेशी मोर्चाको बैठकले थारु आन्दोलनमा समर्थन जनाए संगै मधेशी मोर्चाका शिर्ष नेताहरुले थारु कल्याणकारी सभा र थारु सभासदहरु संग लामो बैठक आजै साझ गरेका छन । थारु कल्याणकारी सभाको पुरानो वानेश्वर स्थित कार्यलयमा भएको बैठकमा थारु कल्याणका केही वरिष्ठ पदाधिकारी सहित थारु समुदाय सभासदहरु उपस्थिती थिए भने मोर्चाको तर्फवाट तमलोपा अध्यक्ष महन्थ ठाकुर, फोरम नेपालका अध्यक्ष उपेन्द्र यादव र सदभावना पार्टीका अध्यक्ष राजेन्द्र महतो सहभागी थिए ।

शनिवार अवेर राती चार प्रमुख दलले ६ प्रदेशको सिमांकन गरे सगै थारुहरुले पश्चिमका बर्दीया, कैलाली र कन्चनपुरमा आन्द्योलन गर्दै आईरहेका छन । ६ प्रदेशको सहमतीमा हस्ताक्षर गरेका फोरम लोकतान्त्रिकका अध्यक्ष विजय गच्छदारले समेत पछिल्लो समयमा थारु समुदायका सभासदहरु संग पटक पटक छलफलहरु चलाईरहेका छन । यद्यपी थारु सभासदहरुले गच्छदारलाई धोका दिएको भन्दै आलोचन गर्न थालेका छन । मोर्चाका एक सदभावना पार्टीले हिजै वित्रप्ति जारी गरेर थारु आन्द्योलनमा आफुहरुले पुर्ण समर्थन जनाउने जनाएका थिए । त्यस लगतै आज फोरम नेपालको बालकुमारी स्थित सम्पर्क कार्यलयमा बसेको बैठकले मोर्चा द्धारा संयुक्त रुपमै विज्ञप्ति जारी गदैृ थारु आन्दोलन प्रति एक्वद्धता जनाएका छन ।

Sunday, August 9, 2015

६ प्रदेशको मधेशमा व्यापक विरोध । मधेशी मोर्चाको बैठक भोली बस्दै


प्रमुख चार दलले गए राती संघियताको सन्दर्भमा गरेको ६ प्रदेशको सहमतीप्रति मधेशी पार्टीहरु सहित मधेशका विभिन्न पक्षहरुले असन्तुष्टि जनाएका छन । वर्तमान प्रक्रियाको सुरु देखि नै विरोध गर्दै आएका मधेशी मोर्चामा आबद्ध चार मधेशी पार्टीहरुले यस विरुद्ध आफना आन्दोलनलाई थप सशक्क्त बनाउने जनाएका छन । आईतवार मोर्चामा आबद्ध तराई मधेश लोकतान्त्रिक पार्टी र सदभावना पार्टीले विज्ञप्ति निकालेर आफना सवै पंक्तिलाई आन्दोलनमा होमिन आग्रह गरेका छन । सदभावना पार्टीका अध्यक्ष राजेन्द्र महतो र तमलोपाका उपाध्यक्ष वृषेशचन्द्र लालले निकालेको प्रेस विज्ञप्तिमा भनिएको छ, विगत देखि आन्दोलित रहेको आफना सबै निकायलाई ६ प्रदेशको विरुद्धमा आर कि पारको आन्दोलनमा होमिन आग्रह गर्दछौ । यसका साथै सदभावना अध्यक्ष महतो द्धारा जारी गरिएको विज्ञप्तिमा आज देखि थारु समुदायले थालेको आन्द्योलनमा एक्यवद्धता समेत जनाइएको उल्लेख गरिएको छ । महतो द्धारा हस्ताक्षर गरिएको विज्ञीपतमा थप भनिएको छ, सदभावना पार्टी मधेशी मोर्चा संगै पार्टीगत तहवाट समेत आज देखि कडा आन्दोलनमा जाने निर्णय गरेको छ ।

मधेशी मोर्चाको बैठक भोली बस्दै 

Friday, August 7, 2015

भाजपाको वर्तमान भारतीय सरकारले मधेशलाई नजरअन्दाज गर्दै - अनिल झा

भारतीय साहित्यकार एवं संस्कृतिक अभियानी योगेन्द्र बाबा सम्मान ग्रहण गर्दै


नेपाल सदभावना पार्टीका अध्यक्ष अनिल झाले भारतको वर्तमान भाजपाको सरकारले मधेशलाइ नजरअन्दाज गरीरहेको आरोप लगाएका छन । काठमाडौमा आज भारतीय  साहित्यकार तथा संकृतिक अभियानी योगेन्द्र बाबाको सम्मानमा आयोजना गरिएको कार्यक्रममा बोल्दै झाले वर्तमान भारतीय सरकारको व्यहवारले मधेशीहरुको मुल मुद्धा समाप्त हुन लागेको दाबी गरे । झाले भने, हामी ९९ प्रतिशत मधेशीहरु भारतलाई खुल्ला दिलले समर्थन गर्छौ तर हामीसंग अहिले भइरहेको वईमानी प्रति भारत खासै केही पहलकदमी नलिएको समेत बताए । झाले भारतको भारतीय जनता पार्टीले एक मधेशी नेतृत्ववाट धोका पाएका कारण वर्तमान भाजपाका सरकारले मधेशलाई यसरी वेवास्ता गरेर अगाडी वढन लागेको दाबी गरे । उनले कुन मधेशी नेतृत्वले भाजपालाई धोका दिएको भन्ने खुलाएन तर भने, हामीलाई थाहा छ, भाजपाले एक मधेशी नेतृत्ववाट नराम्ररी धोका पाएका छन, यसको अर्थ यो होईन कि मधेशीहरुले भारत वा भाजपालाई धोका दिएको छ । झाले नेपालमा हाल बनिरहेको नयां संविद्यानले भारत र नेपालको जनस्तरमा रहेको समबन्धलाई समेत नराम्ररी प्रभाव पार्ने भएकाले यसप्रति भारतीय पक्ष गम्भिर हुनु पर्ने उल्लेख गरे ।

Thursday, August 6, 2015

यो मस्यौदाको आधारमा आउने नयां संविद्यान हामी स्विकार गर्ने छैनौ - महन्थ ठाकुर


तराई मधेश लोकतान्त्रिक पार्टीका अध्यक्ष महन्थ ठाकुरले १६ बुदे सहमतीको आधारमा ल्याएको मस्यौदा र त्यस मस्यौदाको आधारमा आउन लागेको संविद्यान हामी कुनै पनि हालतमा स्विकार नगर्ने बताएका छन । ठाकुरले आज काठमाडौमा पार्टीको विद्यार्थी संगठनको सातौ बार्षीकोत्सवको उपलक्ष्यमा आयोजना गरिएको अन्तक्रिया कार्यक्रममा बोल्दै ठाकुरले १६ बुदे सहमती प्रतिगामी भएको भन्दै वर्तमान मस्यौदालमा जतीसुकै लेपपोत गरे पनि यो अग्रगामी हुन नसक्ने दाबी गर्दै उनले भने, हामी यही प्रक्रिया मार्फत आउने नयां संविद्यानलाई स्विकार गर्ने छैनौ ।
 
ठाकुरले अहिले हामीहरुले गरीरहेको विरोध कुनै एउटा कुराको नभएर सम्रग प्रक्रियामै असहमती भएको भन्दै वर्तमान मस्यौदाले कुनै पनि हालतमा अग्रगामी नयां संविद्यँन दिन सक्ने दाबी गरे । ठाकुरले भने, हामी अन्तरिम सविद्यान र विगतमा भएको २२ र ८ बुदे सहमतीवाट तल कुनै पनि हालतमा झर्ने सवाल नै आउदैन । ठाकुरले हालै ४ र ५ गते मधेशको जिल्लाहरु मस्यौदाको भएको प्रतिकारको क्रममा सुरक्षकर्मीहरुले देखाएको उग्रताको परिणम यो राज्यले भोग्नै पर्ने दाबी गरे ।

Wednesday, August 5, 2015

सन्जय साहलाई थुनामै राख्नु पर्ने सर्वोच्चको पनि ठहर

सन्जय साह
सर्वोच्च अदालतले पाँच जना सर्वसाधरणको ज्यान जाने गरी भएको जनकपुर बमकाण्डका अभियुक्तहरुलाई थुनैमै राखी थप कारवाही प्रक्रिया अगाडि बढाउन निर्देशन दिएको छ। प्रधान न्यायाधीश कल्याण श्रेष्ठ र न्यायाधीश ओमप्रकाश मिश्रको इजालसले बुधबार यस्तो फैसला सुनाएको हो। आरोपित मध्ये एक सद्भावना पार्टीका नेता सञ्जयकुमार साह जिल्ला अदालत धनुषाको थुनामा राख्ने आदेशविरुद्ध सर्वोच्च आइपुगे थिए। तर सर्वोच्चले साहको मागलाई अस्वीकार गर्दै जिल्लाको आदेशलाई सदर गरेको हो। यसअघि सर्वोच्चको इजलाशले घटना सम्वन्धी सम्पूर्ण मिसिलहरु माग गरेको थियो।

सद्भावनाका नेता साहकै योजना र निर्देशनमा २०६८ वैशाख १८ गते जनकपुरमा बम विस्फोट गराएको दाबी गर्दै दायर मुद्दामा सुनुवाई गर्दै धनुषा जिल्ला अदालतले पूर्पक्षका लागि थुनामा पठाउने आदेश गरेको थियो। शुरुमा साहको नाम किटानी जाहेरीमा नरहे पनि अनुसन्धानका क्रममा पक्राउ परेका एक अभियुक्तले पोलेको भनि प्रहरीले साहलाई पक्राउ गरेको थियो।

Tuesday, August 4, 2015

कसले भडकाउन खोजे जनकपुर ?




गएको ४/५ गते मस्यौदा संकलनको क्रममा मधेशका जिल्लाहरुमा व्यापक प्रतिकारको आन्दोलन भयो । जसका कारणमा पुर्व देखि पश्चिम सम्मका मधेशका जिल्लाहरुमा सुझाव संकलन कार्यक्रम प्रभावित भएको देखियो । मध्य मधेशको धार्मिक नगरी जनकपुर चाही केन्द्रको रुपमा देखिए । किनकी त्याहा सबै भन्दा कडा प्रतिवाद भयो र त्यही कारणमा धनुषा जिल्लामै प्रहरीले सुरक्षा दिन इन्कार गरे पछि सुझाव संकलन स्थगीत गरियो ।

तर ५ दिउसो अचनाक प्रहरीले जनकपुरको प्रसिद्ध जानकी मन्दिरको प्रागंनमा पेटोल बम फेला पारको हल्ला चले पछि स्थीती झनै तनावमा परिणत भयो । प्रहरीले जानकी मन्दिरमा बम फेला पारेको कुरा वाहिर धेरैले थाहा समेत पाएन । तर त्यही निहूमा प्रहरीले जनकपुरमा आन्दोलनको नेतृत्व गरीरहेका युवा सरोज मिश्रालाई निर्घात कुटपिट गरे सम्म बेलुकी जानकी मन्दिर नजिकै एउटा बालकलाई मरनासन्न हुने गरी कुटे । उनको अहिले पनि विराटनगरमा उपचार भईरहेको छ । हालै राष्टिय मानव अधिकार आयोगले प्रेस विज्ञप्ति जारी गर्दै यो दुई घटनामा प्रहरीले व्यापक वल प्रयोग गरेको बताएका छन ।

Monday, August 3, 2015

युवा वैज्ञानिक डा राजीव झा भन्छन - राजनिती होईन, समाजिक अभियान चलाउछू ।

नेपाल सरकारले हिजो मात्रै घोषणा गरेको राष्टिय प्रतिभा पुरस्कारवाट धनुषा जिल्लाको परवाहा गाविसका ३६ बर्षीय डा राजीव झा सम्मानित भएका छन । मेडिकल क्षेत्र उत्कृष्ट काम गरे वापत डा झा चिनको प्रभावशाली १ सय युवाको लिष्टमा परे पछि नेपालमा केही बर्ष अघि व्यापक चर्चा पाएका थिए । क्यान्सरको रिसंर्च क्षेत्रमा विद्यावारिद्यी गरीसकेका झा चिन सरकारको स्कुल अफ क्लिनिकल मेडिसिनमा स्थायी प्राध्यापकको रुपमा काम गर्छन । चिन सरकारले उनी पढाईरहेको विश्वविद्यालयमा उनकै नाम मा डा राजीव प्रयोगशाला पनि बनाईरहेका छन । हिजो नेपाल सरकारले उनलाई युवा वैज्ञानिकको रुपमा यस बर्षको राष्टिय प्रतिभा पुरस्कार दिने घोषणा गरेका छन । प्रस्तुत छ डा झा संग गरिएको कुराकानी - 

डा राजीव झा


तपाईले हिजो पुरस्कार पाएको सुचना पहिलो पटक कसवाट थाहा पाउनु भयो ?

- म अली ढिलो सुचना पाए । त्यो भन्दा पहिला समाचारहरु सवै ठाउमा आईसकेका थिए । हिजो वेलुकि मात्रै मलाई जनकपुरवाट फोन आयो कि तपाई नै त्यो राजीव झा हो, जसले युवा वैज्ञानिकको रुपमा पुरस्कार पायो भनेर, त्यस पछि म समाचारहरु हेरे । वल्ल त्यस पछि थाहा भयो । त्यस पछि अली वेलुकि केही पत्रकारहरुले पनि फोन गर्यो ।

पहिलो पटक राष्टिय प्रतिभा पुरस्कार पाएको सुन्दा कस्तो अनुभुति भयो ?

- हो । यो चाही साच्चिकै मेरो लागी महत्वपुर्ण थियो । हुनत म चिनको अत्यद्यिक महत्वपुर्ण पुरस्कार पाईसकेको मान्छे । तर पनि आफनो देशले यस्तो पुरस्कारको घोषणा गर्दा म अली भावुक भयो । वास्तवमा मलाई सोध्नु हुन्छ भने, म चिनमा १ सय युवा भित्र नै छनौट हुदा मेरो देशले पनि मलाई केही गर्ला कि लागेको थियो तर त्यो भएन । यद्यपी त्यती वेला नेपाली मिडियाले मेरो वारे अत्यद्यिक महत्वका साथ समाचारहरु प्रकाशित गरेका थिए । 

डाक्टर भन्नाले समान्य रुपमा आम मानिसले विरामीलाई जाच्ने भन्ने वुझछ, तपाई वैज्ञानिक भएका कारण तपाईको मुख्य काम चाही के ?

- म पनि डाक्टर नै हो तर म विरामी जाच्ने काम केही समय मात्रै गरेको छू । म अहिले पुर्ण कालिन अनुसन्धानमा लागी सकेको हु ।

तपाई विद्याँवारिद्यी पनि गर्नु भएको छ ? तपाईको विज्ञता के मा छ ?

- म मुख्य गरी क्यान्सरको वारे अध्यन अनुसन्धान गर्छु । मैलै विद्यावारिद्यी पनि यही विषयमा गरेको हू ।

तपाई अव चिनमा त्यत्रो ठुलो विश्वविद्यँलयमा स्थायी रुपमा प्राध्यापकको रुपमा काम गरीराख्नु भएको छ । अब नेपाल फर्कने कुनै योजना छ कि ?

- म स्थायी प्राध्यापक भएकाले म जाहा पनि जादा र जतीसुकै समय विताउदा पनि मलाई खासै समस्या छैन । यद्यपी म चिन अहिले नै पुर्ण रुपमा छोडने छैनौ । तर नेपालमा म चाडै एउटा रिसर्च सेन्टर खोल्ने योजना बनाईरहेका छौ । यस वारेमा सम्बन्धित निकायहरुमा काम पनि भईरहेको छ ।

Saturday, August 1, 2015

वैद्य र विपल्वसंग सहकार्य गर्ने वारेमा मधेशी मोर्चा भित्र छलफल




आज बसेको मधेशी मोर्चाको बैठकमा आन्दोलनका लागी माओवादीका दुई ओटा समुहहरु मोहन वैद्य र नेत्र विक्रम चन्द विपल्व संग सहकार्य गर्ने वारेमा छलफल भएको छ । मधेशी मोर्चाले सतारुढ दलहरु आफुहरुको माग सम्बोधन नगर्ने मुडमा रहेको निष्कर्ष निकाल्दै भविष्यमा गर्ने सशक्क्त आन्दोलनका लागी वैद्य र विपल्वसंग सहकार्य गरेर अघि वढने सक्ने निष्कर्ष निकालेका छन । बैठकमा सहभागी एक नेताका अनुसार विपल्व संग उपेन्द्र यादव र वैद्य संग त्यस वारेमा तमलोपा अध्यक्ष महन्थ ठाकुरले कुराकानी समेत भईरहेको जानकारी गराएका थिए ।

आज विहानै सदभावना पार्टीको कार्यलयमा बसेको मोर्चाको बैठकमा प्रधानमन्त्रीसंग भएको छलफलको वारेमा तमलोपा अध्यक्ष ठाकुरले जानकारी गराउदै आफुलै सतारुढ पक्ष गम्भिर नपाएको निष्कर्ष सुनाएका थिए । त्यस पछि सम्भावित आन्दोलनका लागी सहकार्य गर्न विभिन्न पक्षहरु कुराकानी गरीरहेको प्रसंग उठेको थियो ।