Sunday, December 1, 2013

मिडियाको मर्यादा

नवीन झा
चुनावी रिर्पाेटिंगका लागी २७ कार्तिकमा हामी काठमाडौ छोडन लाग्दा मधेशका कयौन जिल्लावाट केही साथीहरुले काठमाडौको मिडियामा आईरहेको रिर्पोटिंग वारे रोचक तथ्यहरु सुनाईसकेका थिए । खास चुनावको मुखमा नेपालमा केही प्रमुख संचारमाध्यमहरुले गरिरहेको रिर्पोटिंगको स्तरलाई लिएर मधेशमा हल्लाखल्ला नै मचिसकेको अवस्थाको भान फेसबुक र टिवटरहरु मलाई पनि भएको थियो । र त्यही उत्सुकताका कारण हामी मधेश भर्दा, हामीले गरेको हरेक भेटघाटमा एउटा प्रश्न नछुटाई गर्ने गर्थे, मिडियामा आईरहेको रिपोर्टिगलाई याहाका समाजले कसरी लिईरहेको छ ? ती उत्तरकर्ताहरुले काठमाडौका मात्रै होईन कि स्थानिय एफएम र पत्रिकाहरुको वारेमा पनि टिप्पणी गर्दा हाम्रो मिडियाहरु समाजको नजरमा कति मर्यादित छन भन्ने कुरा छर्लग हुने गरी दिमागमा घुसे । कतिपय ठाउ आफैलाई पनि नरमाईलो हुने गरी आलोचन सुन्नु पर्यो तर पत्रकार हुदैमा आफनो आलोचना सुन्न वाट रती पनि विचलित नहुने मेरो वाणीका कारण रमाईलो संस्मरण पनि मेरो दिमागमा बस्न गयो र भविष्यका लागी कयौन मार्गदर्शन पनि । याहा म मधेशका जिल्लाहरुमा सुनेको टिप्पणी जस्ताको त्यस्तै लेख्ने प्रयास गर्दै छु । आशा छ कसैले पनि त्यसलाई अन्यथा लिनु भन्द्या साकारात्मक सोचका साथ पढनु होला ।

हाम्रो रिर्पोटिंग यात्रा महोतरीवाट सुरु भएको थियो । महोत्तरीको जलेश्वरमा भएको पहिलो कुराकानी मै हामी मिडियाको थुप्रै आलोचना सुन्नु पर्यो । दिप कुमार साह जलेश्वर उद्योग वाणिज्य संघका उपाध्यक्ष हुन । उनले काठमाडौको मिडिया देखि स्थानिय एफएमहरुको रामलिला सुनाउदा हामी स्तब्ध नै भयो । स्थानिय एफएमहरुले चुनावका बेला समाचार भन्दा उम्मेदवारका विज्ञापन बजाउन व्यवस्त थिए । अरु बेला महिनाको ३ देखि ४ हजारमा विज्ञापन बजाउने रेडियोहरु उम्मेदवारको विज्ञापन बजाउदा २५ हजार सम्म पाउथ्यो अनि रेडियोमा समाचार कसरी बज्छन, साहले कडा प्रश्न तेर्साएपछि हामी स्तब्ध भयौ । त्यसपछि उनले राष्टिय मिडियाहरु प्रति कटाक्ष छाडे । एउटा टेलिभिजनले मधेश राजनितीको बारे प्रस्तुत गरेको रिर्पोटलाई उनले वडो रमाईलो ढंगले प्रस्तुत गरे ।
त्यसपछि हामी धनुषाको जनकपुरमा पनि केही अग्रज पत्रकारहरुसंग कुरा गर्दा पनि उनीहरु काठमाडौको मिडियाहरुमा खासगरी आएको चुनावी रिर्पोटिंगवारे असन्तुष्ट देखिन्थे । सिरहा पुग्दा त अचम्मको कुराहरु सुन्नु पर्यो । सिरहा बजारमा प्रचण्डको चुनावीसभामा पुग्दा सिरहाका चर्चीत समाजसेवी राकेश गुप्तालाई भेटे । चुनावी प्रसंगकै सुरुवातमै उनले आफु गएको तीन दिन देखि कान्तिपुर दैनिक पढन छाडिसकेको बताए । म त फेसबुकमै लेखिदिएको छू, निर्वाचन नहुन्जेल कान्तिपुर पत्रिका पढने छैनौ । किन यस्तो भनेर प्रश्न गरेपछि, उनले सिधै भने कान्तिपुरले गरिरहेको चुनावी रिपोर्टिग पढदा म झन कन्फयुज भईरहेको छू । सिरहाको सबै क्षेत्रमा मधेशवादी दलहरुका नेता कम्पीटिशनमा छन । तर तपाई पत्रिका पढनुस उनले खाली काग्रेस, एमाले र माओवादी मात्रै भिडन्तमा छन भनेर लेख्ने गर्छन । याहाका मानिसहरु पत्रिका पढदा आफैमा अचम्म लाग्ने गर्छन । त्इसपछि एउटा दैनिक पत्रिकामै काम गरिरहेका सिरहा संवादाताले वडो रोचक प्रसंग सुनाए । काठमाडौवाट गएका पत्रकार मित्रले एउटा एमाले नेताको साहारामा गाडी लिएछन अनि रिपोर्टिग गर्दा कसरी मधेशी पार्टीहरुको वारेमा लेखुन ।
सिरहा पछि सप्तरीको राजविराज पुग्दा मित्र श्यामसुन्दर यादवसंग भेटयौ । यादव पत्रकारिताका साथै मैथली अभियानी पनि हुन । राजविराजमा हामी पुगेकाु कुरा मैथली अभियानका एक जना अगुवा प्राध्यापक अमरकान्त झा समकक्ष पुगे । उहा वाहिर कतै जानु तरखरमा हुनुहुथ्यो । तर हामीसंग पहिला भेटन आउनु भयो । उहाले भेटने लगत्तै हिमालखवरपत्रिकाको वारेमा गुनासा पोख्नु भयो । केही महिना अघि उहाले एउटा मिथिलाको वारेमा लेख लेख्नु भएको थियो । पत्रिकामा आउदा त्यसको तोडमडोड गरिएको उहाको गुनासा थियो । म उहालाइ रमाईलो पाराले त्यो सन्दर्भलाई अन्यत्रै मोडे र आफनो पोजिसनको वारेमा स्पष्ट पारे । त्याहावाट विराटनगर पुग्दा मधेशी बुद्धजीवीहरुमा अरु थप आक्रोशित देखे । मोरडका ४ ओटा क्षेत्रमा मधेशी पार्टीहरुका उम्मेदवारहरु जित्ने भिडन्तमा थिए । तर मिडियामा आएका रिर्पोटहरुमा सबै ठाउवाट मधेशीहरु हर्दै छन भनेर मात्रै समाचारहरु आउथ्यो । एउटा दैनिक पत्रिकाको विराटनगर सहकर्मी जो मधेशी मुलकै थिए । उहाले वडो रोचक तथ्य सुनाउनु भयो । मधेशी शिर्ष नेताहरुको बारेमा एकै खाल र एउटै तथ्यलाई समेटेर तीन दिन साचार प्रकाशित भयो । ती मित्रले मिडियाले मधेशी पार्टीहरु विरुद्ध सुनुयोजित मिडिया क्यामपेनिंग भईरहेको जिकिर गरे ।
यसरी मिडियाको वारेमा व्यापक गुनासा आउनु व्यवसायीक पत्रकारिताको लागी कति सुहाउदो कुरा हो ? एक चोटी सोचौ त ? हुनत चुनाव भन्दा ढेड महिना पुर्व नै आफनो नियमित स्तम्भमा चन्द्रकिशोरले पेड न्युजको वारेमा उल्लेख गरेका थिए । र उनले काठमाडौको मिडियाले सुनियोजित रुपमा नेता विशेष लक्षित गरी रिर्पोटिंग गर्न थालेको उल्लेख गरेका थिए ।

3 comments:

  1. म श्री एडम्स केविन, Aiico बीमा ऋण ऋण कम्पनी को एक प्रतिनिधि हुँ तपाईं व्यापार को लागि व्यक्तिगत ऋण चाहिन्छ? हामी तपाईं रुचि हो भने तुरुन्तै आफ्नो ऋण स्थानान्तरण दस्तावेज संग अगाडी बढन adams.credi@gmail.com यस इमेल मा हामीलाई सम्पर्क, 3% ब्याज दर मा ऋण दिन

    ReplyDelete
  2. यदि तपाईंलाई आफ्नो आर्थिक आवश्यकताहरु लाई हल गर्न को लागि तत्काल ऋण को आवश्यकता हो, हामी $ 3,000.00 देखि $ 80,000,000 सम्म को ऋण को पेशकश गर्दछ। अधिकतम, हामी विश्वसनीय, कुशल, तेज र गतिशील हो, 100% गारंटी ऋण संग यो फिब (यूरो, म र मजा र डायरेक्ट्स।) यदि तपाईं हामीलाई फिर्ता लिने रुचि राख्नु हुन्छ भने सबै ऋणको ब्याज दर (3%) हो। इमेल
    lapolendersfirm@gmail.com

    ReplyDelete
  3. UPDATE ON LOAN REQUIREMENT

    If you are in need of some financial support and you can pay back the loan at a given period.? *Need 100% financing contact Email : (bdsfn.com@gmail.com )
    (anatiliatextileltd@gmail.com)
    (bdsfn.com@gmail.com)
    What is your situation? *Need 100% financing *Can't verify income *Can't verify employment *Recently self employed *Bankruptcy Collections *Credit issues *Accumulated Bills Settlement * Personal Investment Project or Company Investment Projects e.t.c. Apply for a quick and convenient loan to pay off bills and debts, start a new business or refinance your projects and expand your business in this year 2017 at the cheapest interest rate of %. For more details email
    us today via email:(bdsfn.com@gmail.com)

    For more details :Email : bdsfn.com@gmail.com
    Name :
    Country :
    Phone number :
    Amount Needed as Loan :
    Purpose of Loan :
    Have you applied for loan online before (yes or no)
    Email : bdsfn.com@gmail.com
    Emaill: anatiliatextileltd@gmail.com
    Best Regards.
    Mrs.Emilia FedorcakovaUPDATE ON LOAN REQUIREMENT

    If you are in need of some financial support and you can pay back the loan at a given period.? *Need 100% financing contact Email : (bdsfn.com@gmail.com )
    (anatiliatextileltd@gmail.com)
    (bdsfn.com@gmail.com)
    What is your situation? *Need 100% financing *Can't verify income *Can't verify employment *Recently self employed *Bankruptcy Collections *Credit issues *Accumulated Bills Settlement * Personal Investment Project or Company Investment Projects e.t.c. Apply for a quick and convenient loan to pay off bills and debts, start a new business or refinance your projects and expand your business in this year 2017 at the cheapest interest rate of %. For more details email
    us today via email:(bdsfn.com@gmail.com)

    For more details :Email : bdsfn.com@gmail.com
    Name :
    Country :
    Phone number :
    Amount Needed as Loan :
    Purpose of Loan :
    Have you applied for loan online before (yes or no)
    Email : bdsfn.com@gmail.com
    Emaill: anatiliatextileltd@gmail.com
    Best Regards.
    Mrs.Emilia Fedorcakova

    ReplyDelete