Saturday, November 30, 2013

हामी राष्टियता र स्वतन्त्रताका लागी लडिरहन्छौ – महन्थ ठाकुर


तराई मधेश लोकतान्त्रिक पार्टीका अध्यक्ष महन्थ ठाकुरले निर्वाचनको परिणाम तलमाथी हुदैमा आफुहरुको लडाई नरोक्ने बताएका छन । हाम्रो लडाई अर्थात मधेशको लडाई राष्टियता र स्वतन्त्रताको लडाई हो, जुन जारी रहने छ । हामीले आफनो संघर्ष र मधेशवादको वारेमा मधेशी जनतालाई राम्ररी बुझाउन नसकेकै कारण अहिले केही कमजोर देखिएका हौ, तर त्यसले केही हुदैन । हामी आफनो कमीकमजोरी सच्याउदै अघि वढनु पर्छ । संघर्षको विकल्प छैन, ठाकुरले भने हामी न आफनो संघर्षवाट विचलीत भएका हौ, न त मैदान छोडेका छौ । काठमाडौमा मधेशी पत्रकार संघले आयोजना गरेको अन्त्क्रियामा बोल्दै ठाकुरले मधेशी मधेशी मात्रै भनेर हुदैन हामी मधेशवादको औचित्य जनस्तर सम्म पुर्याउनु पर्छ, त्यसपछि मात्रै हामी अघि वढन सक्छौ । हाम्रो राष्टियता खोसिएको छ, र स्वतन्त्रा विना राष्टियता पाउन सक्ने छैनौ, ठाकुरले भने, मधेश राष्ट हो र हाम्रो राष्टियता खस शासकहरुले खासेका छन । जुन कुरा हामी संघर्ष वाटै प्राप्ति गर्छौ ।

Friday, November 29, 2013

५ लाख लिएर राजन मुक्तिले जिम्मा लिएका थिए मिथिला बिष्फोटको

                                                 राजन मुक्ति
डेढ बर्ष अघि जनकपुरको रामानन्द चौकमा भएको बम बिष्फोटको तत्कालै जिम्मा लिएका सशस्त्र समुहका राजन मुक्तिले, उक्त जिम्मा आफुले रु ५ लाखमा लिएको बताएका छन । ऋघिल्लो हप्ता मात्रै नेपाल प्रहरीको फन्दामा परेका मुक्तिले उक्त बिष्फोटमा आफुसंगै अरु कयौन पक्षहरु पनि संग्लन रहेको प्रहरी समकक्ष बताएका छन । तर उनले उनीहरुको वारेमा हाल सम्म बताएका छैनन ।  मुक्ति संग बयान लिएका एक सुरक्षा अधिकारीका अनुसार ०६९ बैशाखमा जनकपुरमा भएको बम बिष्फोटको मुख्य योजनाकारहरुमा मुक्तिसंगै मुकेश चौधरी र अन्य केही पक्षहरु पनि छन । अनुसन्धानमा प्रतिकुल असर नपरोस भन्ने उदेश्यका साथ ती पक्षहरुको वारेमा प्रहरी अधिकारीहरु मुख खोल्न चाहदैनन । यद्यपी प्रहरी स्रोतले १ महिना देखि ढेड महिना भित्र उक्त बिष्फोटमा संग्लन सबै पक्ष प्रहरी नियन्त्रणमा आउने दाबी गर्छन । नेपाल प्रहरीको बिशेष टोलीले नियन्त्रणमा लिएका मुक्तिलाई अनुसन्धानका लागी सुरुमा काठमाडौ ल्याइएको थियो र अहिले उनलाई जनकपुरमा राखेर अनुसन्धान गरिरहेको छ । उक्त बिष्फोटमा मिथिला रंगक्षेत्रका चर्चीत अभिनेत्री रन्जू झा सहित ५ जनाको मृत्यु भएको थियो ।

भगतसिंह पनि प्रहरी फन्दामा 

                            भगत सिंह, फोटो – ईकान्तिपुर

शुक्रवार बेलुकी नेपाल प्रहरीले नेपालगंजको सिमावर्ती भारतीय बजार रुपैडियावाट भगत सिंहलाई पक्राउ गरेका छन । सिंह नेतृत्वको सशस्त्र समुहले सरकारसंग वार्ता गरेर हथियार समेत बुझाई सकेको छ । निर्वाचनमा सहभागी हुने उदेश्यले उनको वार्ता टोली निर्वाचन पुर्व फोरम लोकतान्त्रिकसंग पार्टी एकिकरणको घोषण गरेका थिए । र त्यसपछि सिंहले वार्ता टोलीहरु ऋाफनो मनमानी रुपमा एकिकरण गरेको भन्दै असहमती जनाएका थिए । प्रहरीले वार्ता टोलीहरु शान्ति प्रक्रियामा आएपनि भगतसिंह सशस्त्र गतिविधीमै संग्लन रहेको भन्दै पक्राउ गरेका छन । उनी माथी दर्जनौ हत्या, अपहरण लगायतका मुद्धाहरु छन । 

Thursday, November 28, 2013

मधेशी पार्टीहरुको कन्त विजोग

दोस्रो संविधानसभा निर्वाचनको प्रत्यक्षमा लज्जाजनक हार व्योहोरेका मधेशी पार्टीहरुका लागी समानुपातिकले केही हद सम्म इज्जत बाचाई दिएको छ । फोरम लोकतान्त्रिकले समानुपातिकमा पाएको १० सीट सहित जम्मा १४, तमलोपाले ७ सहित ११, फोरम नेपालले ८ सहित १०,  सदभावना पाटीर्ले ५ सहित ६, राष्टिय मधेश समाजवादी पार्टी ३, तराईमधेश सदभावना पार्टी ३, फोरम गणतान्त्रिक १ र संघीय सदभावनाले १ सिट ल्याएर पार्टीको अस्तीत्व जोगाएको देखिन्छन । यी सबै मधेशी पार्टीको कुल सिट संख्या ४९ मात्रै रहेको छ । यो नतिजालाई केलाउदा सबै भन्दा वढी क्षती फोरम नेपालले व्योहोरेको देखिन्छ । हाल अस्तीत्वमा रहेको सबै फोरमले ल्याएको कुल सिट गत संविधानसभामा फोरमले प्रत्यक्षमा जितेको सिट भन्दा पनि कम देखिन्छन ।
तमलोपा र सदभावनाले पनि ठुलै क्षती व्योहोरेको छ ।

धनुषामा  सबै फोरमको जमानत जफ्त  

 

दोस्रो संबिधान सभाको सम्पन्न निर्वाचनमा मधेश आन्दोलनको नेतृत्व गरेको दाबी गर्ने मधेशी जनअधिकार फोरम नेपालको धनुषा जिल्लाको सात वटै निर्वाचन क्षेत्रमा जमानत जफ्त भएकोछ ।फोरम नेपालले सबै क्षेत्रमा नया उम्मेदवार उठाएका थिए ।
निर्वाचन क्षेत्र नम्बर ६ मा सर्बाधिक कम १ सय ६४ मत परेको छ भने सर्बाधिक वढी निर्वाचन क्षेत्र नम्बर १ मा १ हजार ३ सय २७ मत फोरम नेपालले ल्याएकोछ । फोरम लोकतान्त्रिक र फोरम गणतान्त्रिकको पनि कुनै क्षेत्रमा जमानत जोगिएको छैन । सर्बाधिक वढी फोरम लोकतान्त्रिकका उम्मेदवार क्षेत्र नम्बर १मा उमाशंकर अरगरियाले ३ हजार १ सय १७ मत ल्याएका थिए । गणतान्त्रिकको सबै भन्दा कम निर्वाचन क्ष्ँेत्र नम्बर ४ मा ४९ मत मात्र परेको थियो । नेपाली काग्रेस बाहेकका दलहरुले सबै क्षेत्रमा जमानत जोगाउन  असफल भएकाछन । निर्वाचन आयोगको नियम अनुसार खसेको सदर मतको १० प्रतिशत मत ल्याउने उम्मेदबारको मात्र जमानत जोगिन सक्छ ।
धनुषाको घोषित निर्वाचन परिणाम अनुसार सबै क्षेत्रमा नेपाली काग्रेसको मात्रै जमानत जोगिएको छ ।
निर्वाचन क्षेत्र नम्बर १ मा एक स्वतन्त्र र तीन दलले जमानत जोगाएकाछन । त्यस मध्ये नेकाले, स्वतन्त्र उम्मेदवार जोगकुमार यादव श्रवण, एकिकृत नेकपा माओवादी र एमालेले  मात्रै जमानत जोगाउन सफल भएकाछन । ४१ जना उम्मेदवार मैदानमा थिए ।
त्यसैगरि निर्वाचन क्षेत्र नम्बर २ मा  तीन दलको मात्र जमानत जोगिएकोछ । जमानत जोगिने दलहरुमा नेका, एकिृत माओवादी र एमाले छन । चुनावी मैदानमा ४१ जना उत्रेका थिए ।
निर्वाचन क्षेत्र नम्बर ४ मा सदभावना र नेकाको मात्र जमानत जोगिएकोछ । अन्य सबै दलको जमानत जफत् भएकोछ । प्रतिष्पर्धामा रहेको दाबी गर्ने  दलहरुपनि जमानत जोगाउन असफल भएकाछन । स्वतन्त्र समेत ६२ जना चुनावी मैदानमा थिए ।
निर्वाचन क्षेत्र नम्बर ६ मा काग्रेस, एमाले, राप्रपा नेपाल र एमाओवादीको जमानत मात्र जोगिएकोछ ।४२ जना उम्मेदवार थिए । त्यसैगरि निर्वाचन क्षेत्र नम्बर ७ मा एमाले, नेका, एकिकृत माओवादी र स्वतन्त्र उम्मेदवार समिर घिमिरेको मात्र जमानत जोगिएकोछ । उक्त क्षेत्रबाट उम्मेदवारी ४१ जनाले उम्मेदवारी दिएका थिए । निर्वाचन क्षेत्र नम्बर ५ मापनि नेपाली काग्रेस, नेकपा एमाले र तराई मधेश लोकतान्त्रिक पार्टीको बाहेक अन्य सबै दलको जमानत जफत भएको जनकपुर टुडेले प्रकाशित गरेको समाचारमा उल्लेख छ ।
 

जमानत जफतले धनुषामा मात्र ९ लाख भन्दा बढी राजस्व सरकारलाई आम्दानी

संविधानसभा निर्वाचनमा उठेका धनुषाका ३ सय ३५ उम्मेदवारहरु मध्ये प्रत्यतर्फका ३ सय १३ जना उम्मेदवारको जमानत जफत भएको छ । उम्मेदवार मध्ये कुल सदर मतको १० प्रतिशत मत ल्याउन नसक्दा धनुषामा प्रत्यतर्फका ३ सय १३ जना उम्मेदवारको जमानत जफत भएको हो । उनीहरुले कुल सदर मतको १० प्रतिशत मत पाउन नसक्दा जमानत जफत भएको मुख्य निर्वाचन अधिकृतको कार्यालयले जनाएको छ । यसरी जमानत जफत भएपछि सरकारलाई ९ लाख ३९ हजार राजस्व आम्दानी भएको छ । उम्मेदवारहरुले उम्मेदवारी दर्ता गरेवापत जनही ३ हजार धरौटी राखेका थिए ।
नेपाली कांग्रेसले ५ वटा निर्वाचन क्षेत्रमा बिजयी हासिल गरेका छन भने पराजित २ वटा क्ष्ँेत्रमा प्रतिद्धन्दि भएर जमानत जोगाएका छन । नेकपा एमालेका ६, एकीकृत नेकपा माओवादीका ४, सदभावनाका १ , तमलोपाका १ र राप्रपा नेपालका १ र स्वतन्त्रका २ जना उम्मेदवार गरी २२ जना उम्मेदवार बाहेक ३ सय १३ जना उम्मेदवारको जमानत जफत भएको हो ।
जमानत जफत हुनेहरुमा मधेशी जनअधिकार फोरम नेपाल, मधेशी जनअधिकार फोरम लोकतान्त्रिक, मधेशी जनअधिकार फोरम गणतान्त्रिक, नेपाल कम्युनिष्ट संयुक्त, जन युनिटी कोअपरेटिभ, संघीय सदभावना पार्टी, राष्ट्रिय मधेश समाजवादी पार्टी, नेपाल सदभावना पार्टी, नेपाल लेवर पार्टी, मधेश समता पार्टी नेपाल, जनतान्त्रिक तराई मधेश मुक्ति टाइगर्स, नेकपा माले समाजवादी, दलित जनजाति पार्टी, नेपाल मजदुर किसान पार्टी, राष्ट्रिय जनता दल नेपाल, जनता पार्टी नेपाल, नेपाली जनता दल, तराई मधेश सदभावना पार्टी नेपाल लगायतका दलहरु रहेको जनकपुर टुडेले जनाएका छन ।



Wednesday, November 27, 2013

किन हारे मधेशी नेताहरु ?

नवीन झा
पहिलो संविधानसभामा ठुलो राजनितीक शक्तिको रुपमा उदाएका मधेशी पार्टीहरु, खासगरी फोरम, तमलोपा र सदभावना पार्टी दोस्रो संविधानसभाको निर्वाचनमा लज्जाजनक पराजय व्योहोरेका छन । आखिर के भयो यस्तो गत चार बर्षमा ? जसले यो अवस्थामा ल्यायो । अघिल्लो हप्ता सम्पन्न निर्वाचनको क्रममा धनुषा, महोतरी, सर्लाही, सिरहा, सप्तरी, सुनसरी र मोरंग घुमिरहदा ती क्षेत्रका मधेशी तथा गैरमधेशी समुदायसंगको कुराकानी र मेरो आफनो बुझाईलाई याहा जस्ताको त्यस्तै राख्न चाहन्छु । सुरु गरौ सर्लाहीवाट जाहा धेरैको आखा गडेको थियो किनकी मधेशी पार्टीको ३ ओटा अध्यक्षहरुको भाग्य त्याहासंग जोडिएको थियो ।
 
हामी सर्लाही पुग्दा दिनको १ बजीरहेको थियो । हामी सिधै सदभावना पार्टीका अध्यक्ष राजेन्द्रको प्रत्यक्ष लगानीमा संचालित रेडियो मधेशको अगाडी पुग्यौ । हामी रेडियो मधेश छिर्ने उदेश्यले होईन कि खाना नखाएका कारण त्यस रेडियोको अगाडीमा रहेको होटल हाम्रो गणत्व्य थियो । होटलको सामुन्नेमै भएकाले आखा त्याहा पुग्नु कुनै अनौठौ भएन । रेडियो भएको भवन कुनै पार्टी कार्यलय जस्तो देखिन्थ्यो । हामीले कुरा पनि गर्यो । हैन यो तराई मधेशका एफएमहरुलाई यो के भएको ।
खाना खाईसकेपछि हामीलाई मंगलवावाट ग्रामीण क्षेत्र तिर लाग्नु पर्ने थियो । मुख्यगरी त्यो दिन हामी महन्थ ठाकुरको क्षेत्र धुम्ने योजनामा थियौ र त्यही अनुरुप हामी लाग्यौ पनि । मंलगवा सकिने वितिकै अत्यन्तै साघुरो कच्ची सडक मार्फत हामी अघि वढनु पर्ने भयो । ठाकुरको मान्छेलाई फोन गर्दा खैरवा गाविसमा आउन भन्यो जाहा ठाकुर घरदैलौ कार्यक्रममा व्यवस्त थिए । ठाकुर उक्त क्षेत्रवाट ०४६ यता ३ पटक जितेका अरे अनि अघिल्लो संविधानसभा चुनावमा हारेका । वाटोको अवस्था हेरेपछि म साथीहरुलाई जिस्काए । ठिक गरेका रैछन याहाका जनता, जसले अघिल्लो संविधानसभामा ठाकुरलाई हराए । जुन नेतालाई १५ बर्ष सम्म एकक्षत्र जिताउदा पनि विकासमा नाममा केही नगरे पछि किन चाहियो त्यस्ता नेता । यस्तै कुराकानी गर्दागर्दै सिसौट बजार पुग्यौ । जाहा निर त्यही दिन ठाकुर आएर फर्केका थिए । सिसौट ब्राह्म्ण बस्ती भएका ठाकुरको भोटब्याकको रुपमा उनका हर्ताकर्ताले परिभाषित गर्ने गरेका थिए । सिसौटको मुख्य चौकमै काग्रेसका अमरेश सिंहको ठुलो द्धारा देखियो, जुन आचारसंहिता विपरित थियो । त्याहाका केही स्थानिय बासिन्दाले प्रहरी प्रशासन कसैले हटाउन नसकेको उक्त द्धारको वारेमा खिल्ली उडाए ।
खिल्ली उठाउनेहरु तमलोपाका भक्तहरु थिए । उनीहरुले महन्थ ठाकुरको सानो सानो व्यानर देखाउन छुटाएनन हामीलाइ । कुरा सुन्दा ठाकुर राम्रो अवस्थामा थिएनन भन्नेमा ढुक्क भए । त्यसपछि हामी  खैरवा गयौ । जाहा ठाकुर घरदैलौमा थिए । केहीवेर कुरा सकेर मंगलवा फर्कियौ । मंगलवामा केही मानिसहरुसंग कुरा गर्दा ठाकुर किन राम्रो अवस्थामा थिएन भन्ने कुरा बुझनमा आयो । न राम्रोसंग बोल्ने, नकुनै विकासको काम गर्ने, काठमाडौ गए भन्ने भेटन जादा कुनै वास्ता नगर्ने अनि कती हामी ठुलो भन्ने नेतालाई बोकी राखौ, एक जना कर्मचारीको टिप्प्णी थियो । ठाकुरको वारेमा जाहा कुरा गर्दा पनि उनको इमान्दारिता र स्वच्छव छवीको चर्चा सराहना हुन्थ्यो तर त्यसक्षेत्रको जनताको लागी केही नगरेको गुनासा पनि आउथ्यो । र भन्थे, बरु अमरेश हारे पनि केही काम त यसपाली गरेर देखाएका छन ।
राजेन्द्र महतोको वारेमा हामी धेरै खोजतलास गर्ने तिर लागेनौ किनकी उनको पार्टीको जनाधार वारे म अनभिज्ञ थिएन । पार्टी प्रवेशमा चमत्कारी गरेका महतोका वारेमा काठमाडौका साथीभाई वा केही सम्पादकहरु प्नि भन्ने गर्थे कि यसपाली महतोले केही गर्छ, अनि मैले यो हावा हो भन्दा, उनीहरु मलाई वायस भयो भन्ने गर्थे । तीनीहरुले उपेन्द्र यादवको वारेमा पनि खुब कुरा गर्न रुचाउथे । यादवले केही गर्ला कि भनेर अनि मैले कतीचोटी फोरम नेपाल र उपेन्द्र यादव नाजुक अवस्थामा छ भन्दा फेरी त्यही कुरा आउथ्यो । म सुरु देखि नै एउटा कुरामा ढुक्क थिए कि मधेशी पार्टीहरुमा तमलोपा र  फोरम लोकतान्त्रिक मात्रै चुनावमा राम्रो गर्नेछन । यद्यपी हाम्रो आकंलन पनि शतप्रतिशत मिलेन । मेरो आफनो आकंलनमा फोरम लोकतान्त्रिक र तमलोपा ६ देखि ८ सिट सम्मको हराहारीमा जित्छन । तर ४ मै थन्किए ।
राजेन्द्र महतोको हारमा मुख्य गरी दुई कुराले काम गरेको देखियो । पहिलो कुरा ढेड बर्ष अगाडी सदभावना पार्टीकै विद्याथी नेता बच्चा साहको हत्या प्रकरणमा महतो मुछियो । महतो क्षेत्रकै विद्यार्थी नेता साहको हत्यामा महतोको प्रत्यक्ष संग्लनता रहेको आरोप जताततै  सुन्नेमा आयो । वास्तविकता के हो त्यो खोजीनितीको कुरा होला तर महतोको क्षेत्रमा यो कुरा एक बर्ष अगाडी देखि नै चर्चामा थियो र निर्वाचनको बेला झन मानिसहरु कुरा नगर्ने सवालनै आउदैनन ।
दोस्रो कुरा उनी विगतमा मन्त्री हुदा आफनै क्षेत्रका मानिसहरु संग विभिन्न कामको लागी ठुलो रकम धुस लिएको आरोप । संविधानसभा भन्दा अघिल्लो सरकार देखिनै गएको ५ बर्ष महतो प्रायजसो सबै सरकारमा मन्त्री थिए । महतोका निर्वाचन क्षेत्रका मानिसहरु महतो समान्य सरुवा वढुवामा पनि ठुलो रकम असुल गरेका थिए । महतोका निर्वाचन क्षेत्रमा उनका पुर्व पिए लगायत केही  मानिसहरुको नामनै किटेर उनीहरुलाई ल्याउन महतोलाई जिस्काउने गरेका थिए । निर्वाचन प्रसार प्रसारकै अवद्यीमा महतो आफनो पिए पनि परिवर्तन गरेका थिए ।
सर्लाही पछि धनुषाको कुरा गरौ, धनुषामा मधेशी पार्टीको उम्मेदवारमा संजय साह बाहेक अरु कोई पनि जित्ने रेसमा थिएन । जनकपुर बजार साह जित्छ भन्ने ठुलो मत देखिन्थ्यो । एक जना प्राध्यापकले संजय साह र काग्रेसका उम्मेदवार रामसरोज यादवको वारेमा रमाइलो कुरा गर्नु भयो । सुरुमा रामसरोज प्रति जनकपुरका बुद्धजिवीहरु साकारात्मक थिए रे । तर रामसरोज संग जीवनाथ चौधरीको गठजोठ भएपछि उनी पनि गुण्डाकै नायक रैछ भन्ने हल्ला फैलियो र त्यसले संजय साहलाई साकारात्मक फाईदा नै हुन पुग्यो ।
महोतरीमा शरदसिंह भण्डारीको भविष्य जोडिएको थियो । दुई ओटा निर्वाचन क्षेत्रवाट उम्मेदवारी दिएका भण्डारी एउटामा सुरु देखि नै कमजोर देखिएका थिए भने अर्कोमा रेसमा थिए तर उनको पनि केही चलेनन रे यस पाली ।

सिरहा पुगेको दिन निर्वाचन प्रचारप्रसारको अन्तिम दिन थियो । सिरहाबजारमा प्रचण्डको सवारीले होला पुरै सिरहा माओवादीमय देखिन्थ्यो । सिरहाको ५ नम्बर क्षेत्रवाट माओवादी अध्यक्ष प्रचण्ड पनि उम्मेदवार भएर त्याहा माओवादीको चुरीफुरी अली वढी नै थियो । सिरहा माओवादीमय देखेर हामी मधेशका बुद्धजिविहरुलाई सोध्यौ पनि कि माओवादीप्रतिको यो आकर्षण के हो ? धेरै जसोले मधेशी नेताहरुले नै मधेशको मुद्धाप्रति काग्रेसएमाले भन्द्या माओवादी वढी साकारात्मक भएको विगतमा गरेको टिप्प्णी र माओवादीसंग मधेशी नेताहरु मिलेर बनाएको सरकारको दुष्परिणमको रुपमा अथर््ायाए । सप्तरीमा पनि माओवादीको चुरीफरी वढी नै देखियो । सिरहा र सप्तरी धुम्दा त मधेश माओवादी कब्जामा जाला कि जस्तो पनि भान हुन्थ्यो । अधिकाश ठाउमा मानिसहरु मधेश नेताहरुलाई त्यसको दोषी ठान्थे ।
त्यसपछि सुनसरी र मोरड जाहा मधेशी पार्टीका दुई जना अध्यक्षका राजनिती अडकिएका थिए । उपेन्द्र यादव र विजय गच्छदार सुनसरी र मोरड दुबै जिल्लावाट उम्मेवादी दिएका कारण हाम्रो चासो पनि अली वढी नै थिए त्याहा । मोेरड र सुनसरीमा पुर्ण रुपमा मधेशी र पहाडी भोटेर भनेर विभाजित थियो ।  मोरड र सुनसरीमा उपेन्द्र यादव अब पनि जितेर गयो भने याहावाट पहाडीहरुलाई लखेटने छन भने काग्रेस, एमाले र माओवादीका पहाडी मुलका उम्मेदवारहरुले फैलाएका थिए । सुनसरी भन्दा पनि मोरड यो हावा अली वढी देखिएको थियो । र निर्वाचनको परिणाम धेरै हद सम्म त्यसले निर्यायक भुमिका पनि खेल्न पुगे ।

Friday, November 15, 2013

शनिवारीय दलान-राजेन्द्र बिमलके नजरमे यी चुनाव - बिमल कहईछथ, देश शुन्यताक अवस्था पर अई ।

डा राजेन्द्र बिमल मैथली साहित्यीक संसारमे सुप्रचित नाम अइछ । जनकपुरमे रहिकक मैथली, नेपाली, अंग्रेजी र हिन्दी रचनामे तल्लीन बिमलसंग आव वला निर्वाचनके सन्दर्भमे शुकदिन भोरे जनकपुर स्थित हुनके निवासवामे वातचित केयने छलउ। यई निर्वाचन मुख्ययता ओ बुदागत रुपमे ऐनाक विश्लेषण केलैथ ।
 
 
मनी आ फनी भोट आब निर्णयक बईनरहल अछी । मनी माने पैसा स किनल आ फनी माने दारु पियाक लेबवला भोट । 
मधेशी मनोविज्ञान मजबुत भरहल अछी ।
पार्टीके कल्चर नई देखाई दरहल अई ।
नागरिक लाचार छथ ।
निम्मकोटीके आधार सब चयन करवाकलेल बाध्य अछी नागरिक ।
प्रजातान्त्रिक मुल्यमान्यता स्खलीत भरहल अईछ ।
नेतृत्व मुल्यहिन अछी ।
राजनितीक नेतृत्व संकटमे अई । आ स्वतन्त्र नेतृत्वक विकास नई भरहलअई । दुखक वात यी छई ।
मधेशी नागरिक आइृके दिनमे काग्रेस, एमाले आ एमाओवादी विचमे कोनो अन्तर नई देखई छई ।
मधेशवादी दलसब एकटा लाईन पर वईढरहल अई । एकरा सबके बहुआयमिक बनबाक जरुरी छई ।

सर्वोच्च अदालत द्धारा अभियुक्त एमालेका उम्मेदवार, प्रहरी भन्छन, उनी भगौडा हुन, तर उनी खुल्लायाम प्रचारप्रसारमा व्यस्त

महोतरी क्षेत्र नम्बर ३ का एमाले उम्मेदवार राम दयाल मंडल सर्वोच्च अदालत द्धारा ३ बर्ष कैद सुनाएका अभियुक्त हुन । लुटपाट तथा झैभगडाको मुद्धामा सर्वोच्चले उनलाई दोषी ठहर गर्दै ३ बर्षको कैद सुनाएको थियो । र जिल्ला प्रहरीलाई उनलाई समात्न निर्देशन पनि दिएको थियो । तर प्रहरीले राजनितिक संरक्षणका कारण उनलाई समात्न सकेका छैनन ।

हाल उनी महोतरी क्षेत्र नम्बर ३ वाट एमालेका उम्मेदवार हुन । खुल्लायाम प्रचारप्रसारमा व्यस्त छन । तर महोतरी प्रहरीले उनी फरार भएको बताए ।
हाम्रो भगौडाको लिष्टमा मंडलजी हुनुहुन्छ, महोतरी जिल्ला प्रहरी कार्यलयका डिएसपी राजेन्द्रबाबु रेग्मी भन्छन, उम्मेदवारी पेश गने दिननै हामीले पक्राउ गर्न प्रहरी परिचालन पनि गरेका थियौ, तर उहालाई देखिएनन । उनका अनुसार, उसको उम्मेदवारी दर्ता उनका अरु समर्थकहरुले नै गराई दिएका थिए । 
०३९ सालमा जलेश्वर ८ का जसवीर यादवलाई मंडलले कुटपिट गरी हाथ भाचि दिएको र लुटपाट गरेका थिए । त्यहीवेला प्रहरी नियन्त्रयामा उनी २ महिना बिताएका पनि थिए । पछि सर्वोच्चले उनलाई उक्त मुद्धामा दोषी ठहर गर्दै ३ बर्षको कैद सजाय सुनाएका थिए ।

Tuesday, November 12, 2013

मधेशी नागरिक समाजको अनुरोध पत्र सार्वजनिक - मधेशवादीमा मात्रै भोट हाल्न आग्रह

चुनावी अभियानमा  समाज पनि जाने
मधेशी नागरिक समाजले आज एक विज्ञप्ति निकाली मधेशी समुदायलाई मधेशवादी दलहरु मै भोट खसाल्न आग्रह गरेको छ । साथै समाजका महासचिव आनन्द गुप्ताले समाजले मधेशका विभिन्न जिल्लामा पुगेर चुनावी क्यापेनिंग पनि गर्ने लागेको बताए । समाजले हिन्दी भाषामा निकालेको विज्ञप्ति यस्तो ........
अनुरोध पत्र

मधेशियो के भोट मधेशवादियो को ही क्यूँ ?
आदरणीय मधेशी भाइयो और बहनो, 
इतिहास गवाह है की गोरखा राज्य विस्तार के बाद से ही राज्यद्वारा मधेशियो का शोषण और दमन कर राज्य के प्रत्येक अंग में पहुँच से बञ्चित करने की और आन्तरिक उपनिवेश बनाने का षडयन्त्र किया गया । इस देश में शाह वंशिया राजाओ द्धारा, राणाओ द्धारा, बहुदल की स्थापना के बाद कई वाद के खोल ओढे गैरमधेशवादी पार्टीयो द्वारा भी सिर्फ खस समुदाय का पृष्टपोषक बनकर, सिर्फ खसो का पहिचान को राष्ट्रियता से जोडकर मधेशियो को राष्ट्रियता से बञ्चित करने की और विदेशी भगौडा सावित करने मे कोइ भी कसर नही छोडा गया । इन शासको ने मधेश की जल, जंगल, जमिन पर कब्जा कर, भाषा संस्कृति पर हमला कर, शिक्षा, सैनिक सेवा , यातायात सेवा , नागरिकता से बञ्चित कर मधेश को क्रमशः कंगाल, विधवा, अन्धा, अपाङ्ग, रोगी, और गूँगा बनाया । मधेशके उपर सदियो से हो रहे शोषण, दमन, अन्याय, अत्याचार के खिलाफ मधेशियो के दिलमे दमित चिंगारी शोला बनकर कभी कभी भडकी भी लेकिन सारे शोले जब ज्वालामुखी बन कर एक साथ मधेश जन विद्रोह के रुपमे फुटा तब मधेश का मुद्दा सशक्त रुप में उठा और उसे स्थापित करने के लिए जो ताकत मधेशवादी दल को चाहिए थी वो नही मिला । २०६४ के निर्वाचन मे १ करोड ७ लाख मत पोलिङ हुवा था, जिस मे से करिव ४२ लाख (३९% ) विशुद्ध मधेशी मत था उस मे से सिर्फ करिब १२ लाख (११%) ही मत मधेशवादी पार्टीयो को मिला था, बाकी ३० लाख (२८%) मधेशी भोट गैर मधेशी पार्टियो को मिला जिस भोट का मधेशी अधिकार के खिलाफ ही किया गया । 
सदियो की दासता की जंजीर से हमे मुक्ति दिलाने के लिए युग युुग में एब वार होनेवाली संविधान सभा सदस्य का चुनाव हमारे द्वार पर खडा है । अब हमे सोचना है की हमरे भोट का ज्यादा से ज्यादा कैसे सदुपयोग होगा और हमारे भोट संविधानसभा में मधेशियो के हित मे चोट कैसे करेगा ? अब हमे खुद ही पैmसला करना है कि हमारी तकदीर कि फैसला कौन केरगा ? सदियो से हम मधेशियो को शोषण दमन करते आ रहे गैर मधेशवादी खस शासक या दशको से मधेशी आन बान शान के लिए चड रहे मधेशवादी, मधेश जन विद्रोह कि उपज और मधेशी सहीदो कि शहादत कि निंव पर खडे मधेशवादी । पिछले संविधानसभा में मधेश जन विद्रोह से स्थापित मुद्दो को मधेशवादी पार्टीयो ने सशक्त रुप में आगे नही लेजा पाएँ, इसका मतलब ए नही की मधेशवादी दल का विकल्प सदियो से मधेशीयो के अधिकार के खिलाफ रहे गैर मधेशवादी खसवादी पार्टी हो सकती है । अब फैसला हमारे और आप के हाथ मे है । 
आज हमे चुकाना है कर्ज उन माओ के आँसू से भिगे आँचल की, उन सुनी पडी बञ्जर माँगो की, कलाई के लिए तरसती राखी की, भूख से विलखते पेटो की, सपना टुटे हुए बेसहारा उन बुढी आँखो की, हमे कदर करना है मधेश जनविद्रोह की भावना की, रखना है मान मधेशी शहीदो का, और पूरा करना है उनके अधुरो सपना को, बनाना है अपना मधेश प्रदेश को, पाना है मधेशियो कि आत्मसम्मान और पहचान को, लेना है हक देश मे बराबरी की, तोडना है दासता कि जंजिरो को, हटाना है एकल पहचान और रँगभेद को, स्थापना करना है मधेश स्वराज्य को, लाना है देश में समृद्धि को । क्या ए सब कोई गैर मधेशवादी पार्टी दिला पाएगी ? कदापि नही । ए तो जब दिलाएगी सिर्फ मधेशवादी पार्टी ही ।
इस संविधानसभा का चुनाव मे हमे सतर्क भी होना है उन मुद्दा विर्सनवादी और अस्मत बेचने वाले भ्रष्ट नेता से । इसवार चुनना है मधेश जनविद्रोह कि भावना कि कदर करनेवाले जुझारु, सशक्त और मधेश मुद्दा के प्रति समर्पित मधेशवादी उम्मेद्वार को । हमे बचना है जातिवाद से चुनना है मधेशवाद को । ए संविधानसभा का चुनाव हम मधेशियो के लिए धर्म युद्ध है और धर्म युद्ध मे दमित और शोषितो के अधिकार के खिलाफ रहे भाइ पर भी विश्वास नही किया जाता । हमारे बीच में भी शदियो से एकल पहचान के पृष्टपोशक के पक्षधर हमारे मधेशी भाइ भी है लेकिन उनके मालिक हमेशा से हमे मधेशियो के खिलाफ षड्यन्त्र करते आ रहे है तो क्या ओ हमारी अधिकार, पहचान और आत्मसम्मान कि रक्षा करंगे ? कदापि नही । ओ लोग हम मधेशियो के खिलाफ ही आज तक प्रयोग हुए और आज भी किए जाएंगे । इसीलिए आदरणीय मधेशी भाइयो और बहनो इस बार एक भी मधेशी भोट गैर मधेशवादी दल को नही देकर सारे के सारे मधेशी भोट मधेशवादी दल को देकर मधेशियो कि देश मे बराबरी कि अधिकार, पहचान और आत्मसम्मान कि सुरक्षा किया जाए । जय मधेश । 
मधेशी नागरिक समाज

गैरजिम्मेवार जिम्मेवारी

सोमबार र मंगलवारमा मात्रै तराइमधेशका जिल्लाहरुमा आधा दर्जन ठाउमा बम राखिएको हल्ला फैलिएको थियो । र यी सबै ठाउमा प्रहरी र सेनाको टोलीले ती बमहरुलाई निस्क्रिय पारियो । केही ठाउमा नक्कली बम पनि रैछ । हल्ला मात्रै फैलाइएको थियो । तर रोचक तथ्य के छ भने ती ठाउहरुमा राखिएको बमवारे फेसबुकमा जिम्मेवारी लिने गरिन्छन ।
सिरहाको लहानमा राखिएको नष्ट गर्दै- फोटो साक्षीखबर

ऋर्को तर्फ आजै साझ फेसबुक मार्फत मधेश मुक्ति टाइर्गस, तराई र तराई जनतान्त्रिक पार्टीले संयुक्त विज्ञप्ति जारी संविधानसभा मधेशको विपक्षमा भएकाले त्यसको औचित्य नभएको र त्यसको सक्रिय बहिष्कार गर्ने घोषण गरेको छ । प्रशन उठछन के बमहरुको जिम्मेवारी लिएका यी संगठनहरु र प्रेस विज्ञप्ति मार्फत सक्रिय बहिष्कारको घोषणा गरेका यी दुई सशस्त्र संगठन सक्षम छन । या हिजो र आज तराइ मधेशका जिल्लाहरुमा राखिएको के साच्चिकै यीनहरुकै कर्तुत हुन । या फगत होडबाजीको जिम्मेवारी ? तराइमधेशमा घटनाहरुको जिम्मेवारी लिने चलन नाया होइन तर हेक्का के राख्नु पर्छ भन्ने त्यसले ठुलो मुल्य नै अहिले सम्म चुकाउनु परेको देखिन्छ ।
तराईमधेशका सशस्त्र समुहहरुसंग दुई ओटा मात्रै विकल्प अहिले सम्म देखिएको छ, एउटा सरकारसंग सहजकर्ताको सहजताले वार्ता प्रक्रियामा आउने वा अन्तोगत्वा प्रहरीको फन्दामा पर्नु । यी दुवै मध्ये जुन वाटोमा जादा पनि यस्ता जिम्मेवारीले यनीहरुलाई अप्ठायारामै धकेल्छन । वार्तामा आएकाहरुले मुद्धाका कारण विभिन्न अवसरवाट वन्चित भईरहेका हुन्छन भने प्रहरी फन्दामा परेकाहरुले मुद्धा माथी मुद्धाका कारण लामो कैद भोग्न वाध्य भईरहेका हुन्छन ।
धनुषाको महेन्द्नगरमा राखिएको बम- फोटो अजय साह/धनुषा
त्यसैले यदी भविष्यमा मधेशको अधिकारकै पक्षमा लडिराख्न यीनीहरु चाहन्छन भने यस्ता क्रियाकलाप बन्द नगरे स्वयम यस्ता पात्रहरु समस्यामा पर्नेछन । जुन मधेशका लागी कुनै न कुनै रुपमा अहितकर हुन्छन ।  अहिले आफनो अस्तीत्व देखाउनेका लागी जे जस्ता होडवाजी भइरहेको छ, त्यसले यनीहरुलाई थप राजनितक रुपमा कमजोर बनाउने छन । किनकी मधेश यर्थातीय धरातल बुझेर नै कुनै कदम चाल्नु उचित हुन्छ । खाली आवश्यकता छ दृड र इमान्दारिताको ।

Sunday, November 10, 2013

मिथिलामा सामाचकेवाको धुम



मिथिला क्षेत्रमा मनाइने सामाचकेवा पर्व शुरु भएको छ । भाई र बहिनीको प्रेम प्रतिक स्वरुपमा मनाइृने उक्त पर्व छठको दिन देखि शुरु भइ कार्तिक पुर्णिमाको दिनमा समाप्त हुने गर्छन । भाईहरुको दिर्घायू र सफलताको कामना गर्दै बहिनीहरुले घर वाहिर भेला भएर हरेक साझ विभिन्न गितहरु गउने गर्छन र सामा चकेवाको प्रतिमाले सजिएको डाला –दौरा) लिएर रमाइलो गर्छन । भेलामा नन्द र भाउजूहरु समुह विच चल्ने दोहरी  पनि त्यतीकै रोमान्चक हुन्छन ।

Saturday, November 9, 2013

शनिवारीय दलान - छईठक छमकछल्लो

नवीन झा
पाच सालक बाद छईठकमे हम काठमाडौ मे छलौह । कार्यवयस्तताके चल्ते शुक्रदिन दुपहरमे कनिके कालके लेल रानी पोखरी गेल रही । कही त औपचारिकता मेटाब के केल, कि मैथली छि त कम स कम छईठक घाट पर पहुची । ओहीना भेल, साढे तीन आ चार बजे के बिचमे रानी पोखरी पहुचल  छली । फेउर तुरते लौटवाक छल । मुद्धा रानीपोखरी पहुचलाके वाद ओत मन्त्रीपरिषदक अध्यक्ष खिलराज रेग्मी भाषण दइृत छला तस कनि मोन भेल जे सुईन लईछी तईके वाद लौटब । हुनकर भाषण ओयाह सुगााक रामकहानी छल । सब गोटोके चुनावमे अपन पसन्दक उम्मेदवारके पक्षमे मतदान कक निर्वाचन सफ लबनेवाक आग्रह छलईन हुनकर । मोन मे तखने एकटा प्रश्न आयल, हमर पसन्दके त कोनो उम्मेदवारे न इतब कि कायल जाय ? हुनकर भाषण सकइत देरी हम ओत स फेउर लौट गेलउ । मुद्धा रानीपोखरीमे छइृटक रौनकमे हमर वढ उदासता लागल । पता नई हम धरफरी मे छली ताय आ वास्तविकता छलई । हमरा त एना लागल कि चुनावके चल्ते अखने बहुत लोक गामठाम दिस छथ । तई स लोकसब उपस्थिती कम हेतई । एक मित्रके आईभोर मे हम यी बात कहलीय त उ कहलक कि साझमे त वड भिर रहई । चलू यी भेला हमर अनुभुती ।
                                       फोटो साभार- सेतोपाटी
मुद्धा मिथिला आ मधेशक जिल्ला सबमे सेहो छईठ अइबेर चुनावमय छल, से वात सुनवामे आयल । नेता लोकईन सब घाट घाट पर जाक भोट मांगईत छला । काहादुन उ सब कहईछलखिन कि हम जितक त अपन भाषा संस्कृतीके लेल कुछ काज करव । जई छईठक घाट पर जाक उसब भोट मगंइ छलखिन, उ कतेक राज्यक उपेक्षामे अई तई स उ सब  जानकार नईछथ से हमरा नइृलगइय ।
कहाबाके लेल त नेपालके महानपर्वके नाम देल गेल छई मुद्धा मधेशी सबको यी पावनी भेलाहीके कारण अईमे कते फरक छई से देखल जा सकइत अई । चार दिनक यी पावनीमे कम स कम तीन दिनक विदाक व्यवस्था होवाक चाही लेकीन सरकार अखनो १ दिनक विदा दरहल अई । नेता लोकईनके कि कहबई सब कहता पहिले मधेश राज त होब दियौ तब ने देखबई । त चलू देबकाब चाही .........

Friday, November 8, 2013

मधेशी अधिकारवादीहरुको अपील - मधेशीवादीलाई मात्रै भोट दिन आग्रह


काठमाडौमा सक्रिय मधेशका अधिकारवादीहरुले शुक्रवार एक संयुक्त अपील जारी गर्दै मधेशी समुदायलाई मधेशवादी दलहरुलाई  भोट दिन आग्रह गरेका छन । उनीहरु संघीयता र पहिचान विरोधी शक्तिले मत पाएमा मधेश आन्दोलनको म्यान्डेट तुहिने खतरा भएकाले सबै मधेशी समुदायलाई मधेश प्रति ईमान्द्यार र मधेश आन्द्योलनको भावना बोकेकालाई मात्रै भोट दिन आग्रह गरेका छन । यसरी अपील जारी गर्नेहरुमा डा. रामकेवल साह - मधेशी प्रोफेशन एलायन्स,  अधिवक्ता सुरेन्द्र महतो- मधेशी कानून व्यावसायी समाज,  संजीव झा- मधेशी डाक्टर्स एशोशेसन, गणेश कुमार मन्डल - मधेशी नागरिक समाज,  पंकज दास - मधेशी पत्रकार संघ,  मोहन सिंह -मधेशी पत्रकार समाज, अधिवक्ता दिपेन्द्र झा र अधिवक्ता मनोहर शाह छन । उनीहरुले निकालेको विज्ञप्ती यस्तो छ ......
प्रेस नोट
मधेश र मधेशीको मुद्दा प्रति समर्पित दल तथा उम्मेदवारहरुलाई मंसीर ४ मा हुन गइरहेको
दोश्रो संविधान सभा निर्वाचनमा मत प्रदान गर्न सम्पूर्ण नेपाली जनतालाई आहवान गर्दछौं ।
संघीयता, समावेशी र मधेश आन्दोलनको भावना बोकेको राजनीतिक दल तथा नेतृत्वको
बहुमतले मात्र पहिचान सहितको संघियता सुनिश्चित हुन्छ । यस कारण संविधान सभा
निर्वाचनमा मधेशका मुद्दाहरु प्रति इमान्दार उम्मेदवारहरुलाई विजयी गराइ संविधान सभामा
बलियो उपस्थिती गराउन आग्रह गर्दछौं ।
संघीयता र पहिचान बिरोधी राजनितिक शक्तिले मत पाएमा मधेश आन्दोलनले दिएको
म्यानडेट तुहिने खतरा प्रति सचेत रहन खवरदारी गर्न चाहन्छौं । बर्षै देखि बहिष्करणमा
परेका मधेशी, आदिवासी जनजाती, दलित, मुस्लीम, महिला लगायतका समुदायको पहिचान
र स्वातयत्ताको संरक्षण गर्न एकतावद्ध भई मताधिकारको सदुपयोग गरांै । मधेशमैत्री
संविधान निर्माणमा सहयोग गरौ  ।
अनुरोधक
डा. रामकेवल साह - मधेशी प्रोफेशन एलायन्स, 
अधिवक्ता सुरेन्द्र महतो -मधेशी कानून व्यावसायी समाज,  
संजीव झा -मधेशी डाक्टर्स एशोशेसन
गणेश कुमार मन्डल - मधेशी नागरिक समाज,  
पंकज दास - मधेशी पत्रकार संघ, 
 मोहन सिंह - मधेशी पत्रकार समाज, 
अधिवक्ता दिपेन्द्र झा र अधिवक्ता मनोहर शाह
 मिति २०७० कात्तिक २२ शुक्रवार

Thursday, November 7, 2013

पेड न्युज सिन्ड्रोम

कान्तिपुर दैनिकको आफनो नियमित स्तम्भ डेटलाइन तराइको आजको अंकमा चन्द्रकिशोर लेख्छन,- यसपटक स्थानीय पत्रिका र एफएमहरूमाथि पेड न्युजुको आक्षेप कतिपय ठाउँमा लागिरहेको अवस्था छ ।

                                                             
                                                           चन्द्रकिशोर

यसपटक स्थानीय पत्रिका र एफएमहरूमाथि पेड न्युजुको आक्षेप कतिपय ठाउँमा लागिरहेको अवस्था छ । पछिल्ला वर्षहरूमा तराईका जिल्लामा स्थानीय सञ्चारमाध्यमहरू प्रभावकारी रूपमा देखिएका छन् र जनतामाझ सूचनाको प्रसार गर्नमा निणरयक भूमिका खेलेका छन् । यतिखेर तराईमा चुनावी राजनीति महँंगो हुँदै गएको सन्दर्भसंगै समाचारको मोल  तिर्नुपरेको गुनासाहरू उठेका छन् । केही मिडिया प्रतिष्ठान र पत्रकारहरूले आर्थिक लेनदेनको आधारमा एफएम वा पत्रिकामार्फत सम्बन्धित उम्मेदवारको समाचारलाई प्राथमिकतामा राख्ने, केवल उनकै यशोगान गरेर फोटो फिचर दिने, राजधानी केन्द्रित पत्रिकामार्फत प्रतिस्पर्धीको चरित्रहत्या गर्न लगाउने, प्रतिस्पर्धीलाई स्थान नदिने जस्ता क्रियाकलाप भएको गुनासो छ । भारतीय निर्वाचनको सन्दर्भमा पछिल्ला केही वर्षदेखि ुपेड न्युजुको सवाल सार्वजनिक बहसमा आए पनि हाम्रो परिप्रेक्ष्यमा यसै पटकदेखि देखापरेको छ । केही स्थानीय सम्पादकहरूको के बुझाइ छ भने उनको पत्रकारिता सार्वजनिक जाँचभन्दा टाढा छ, सँगै यो पनि सोचाइ छ कि पाठकले प्रेसको इमानदारीमाथि सवाल उठाउने आफ्नो अधिकार बिर्सिसकेको छ । स्थानीय मिडियामा बढ्दो ुपेड न्युजु प्रवृत्तिले मिडियाको आलोचना गर्ने क्षमतामा ह्रास ल्याउँछ र यसले आमसञ्चारको नाममा पर्चाकारिताले प्रश्रय पाउंँछ ।
दल र उम्मेदवारका कुरालाई समान रूपमा प्रवाह गर्ने हकमा बन्देज ल्याउँछ र प्रतिस्पर्धी उम्मेदवारसंँग अन्याय गर्छ । पत्रकारले आफूलाई लुकाएर वा भनौं अनुहार छोपेर बिक्री गर्नु हो, पेड न्युजमार्फत समाचार प्रकाशितरप्रसार गर्नु । मिडियाले आफ्नो हुनुको अर्थ र चरित्र गुमाउँछ, यस्तो चलनबाट । राजनीतिमा मूल्यनिष्ठाको प्रश्न खोजी गर्न थालिएका बेलारथाल्नुपर्ने ठाउँमा मिडिया स्वयम् कठघरामा उभिनु एउटा दण्डनीय अपराध हो । जुन आक्षेप र गुनासाहरू सडकमा छरपस्टिएका छन्, त्यसबारे वस्तुनिष्ठ खोजिनिती हुनुपर्छ र यस्ता प्रवृत्तिलाई तत्काल हत्तोत्साही गरिनुपर्छ ।
स्मरण रहोस्, २८ चैत २०६४ मा संविधानसभा-१ को निर्वाचन हुँदा स्थानीय मिडियाको प्रस्तुति र भूमिका तुलनात्मक रूपमा ठिकै थियो ।


Wednesday, November 6, 2013

भारतद्धारा मंगलयान प्रक्षेपण


भारतले महत्वकांक्षी मंगलयानलाई मंगलवार दिउसो २ः३८ बजे सफलतापूर्वक प्रक्षेपण गरेको छ। आन्द्र प्रदेशको श्रीहरिकोटाको सतीस अन्तरीक्ष केन्द्रबाट भारतले यो यान मंगलग्रहमा पठाएको हो।
पीएट्ठएलबी(सी २५ रकेटबाट भारतले मंगलयान पठाएको हो। भारतीय अन्तरीक्ष अनुसन्धान संगठन ९आइएसआरओ०ले यो अभियानले मंगलमा मानव अस्तित्वको खोजीमा सफलता पाउने विश्वास लिएको छ। १० करोड डलर खर्च भएको भारतको महत्वकांक्षी मंगल अभियानले त्यहाँ जीव रहे नरहेको खोज गर्नेछ। साथै मंगलमा कस्तो वायुमन्डल विद्यमान छ भन्ने अनुसन्धान गर्नेछ।                                           एकातिर विश्वकै गरिबको झुपडपट्टि र अर्कोतर्फ उदाउँदो अर्थतन्त्रबीच भारतले पठाएको सानो मानवरहित उपग्रह बारे ठूलो बहस भइरहको छ। कोही यसलाइ अन्तरीक्ष अभियानमा भारतको ठूलो फड्को भनिरहेका छन्। केहीले भने यो अभियानलाई भारत सुपर पावर बन्दैछ भन्ने भ्रम प्रचार गर्न रचिएको कथाको रुपमा टिप्पणी गरेका छन्। वास्तवमै प्रश्न निकै महत्वपूर्ण छ( यो अभियानले भारत र विश्वका लागि के अर्थ राख्छ ?
धेरै कुरामा भारतसँग प्रतिस्पर्धा गर्दै आएको चीनले अन्तरीक्ष क्षेत्रमा भारतलाई निकै पछाडि पारेको छ। चीनसँग भएको रकेटले भारतसँग भएको रकेटले भन्दा ४ गुना बढी तौल उठाउन सक्छ। यो बाहेक अन्तरीक्ष खोज र विकासका हरेक क्षेत्रमा चीनले आफूलाई बलियो रुपमा पेश गर्दै आएको छ।  सन् २००३ मै चीनले मानवयुक्त यान अन्तरीक्षमा सफलतापूर्वक पठाइसकेको छ, भारतले अहिलेसम्म यो क्षेत्रमा कुनै सफलता पाएको छैन। चीनले सन् २००७ मा आफ्नो पहिलो चन्द्र अभियान सुरु गरेको थियो। यो मामिलामा पनि चीन भारतभन्दा अगाडि रह्यो। यही सन्दर्भमा भारतले आफ्नो मिसन मंगलग्रहमा पठाउन लागेको हो।             सन् १९६० देखि अहिलेसम्म ४५ वटा मंगल अभियान चलाइए। ती मध्ये एक तिहाइ असफल भए। भारतको दाबी छ पछिल्लो आधा शताब्दी यताका सबै मंगल अभियानभन्दा उसको अभियान कम खर्चिलो छ। तर केहीले भारतीय मंगल अभियानको वैज्ञानिक उद्देश्यप्रति प्रश्न उठाइरहेका छन्।                                       यदि सबै कुरा सफल भएमा छिटै इन्डियन स्पेस रिसर्च अर्गनाइजेसन ९आइएसआरओ  मंगल मिसन चलाउने सूचिमा चौथो हुनेछ। अहिलेसम्म अमेरिका, युरोपियन युनियन र रसियाले मात्रे मंगल मिसन चलाउँदै आएका छन्।


विभिन्न एजेन्सीको सहयोगमा

Saturday, November 2, 2013

महाकविले भने- आई वान्ट टु डाई

महाकवी लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा बिशेष 
रामहरि जोशी
महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटासँग मेरो पहिलो भेट कलकत्तामा भएको थियो। यो सन् १९४९ तिरको प्रसंग हो। म त्यति बेला कलकत्ता विश्वविद्यालयमा कानुनको विद्यार्थी थिएँ। कलकत्ता विश्वविद्यालयमा पढ्ने नेपाली विद्यार्थीले ‘हिमाञ्‍चल छात्र संघ’ स्थापना गरेका थिए। स्थापनापछि केही समय निष्क्रिय त्यो संस्थालाई हामीले नै सक्रिय बनाएका थियौं। त्यसलाई सक्रिय बनाउन नेपालका साथै दार्जिलिङ र सिक्किमका साथीहरूको विशेष योगदान थियो। म हिमाञ्‍चल छात्र संघको साहित्य मन्त्री थिएँ।

हामीले ‘हिमाञ्‍चल’ नामक स्मारिका पनि प्रकाशित गर्‍यौं। त्यही संस्थाले महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटालाई अभिनन्दन गर्न कलकत्तामा आमन्त्रित गरेको थियो।
महाकवि देवकोटा त्यसताक बनारसमा थिए। नेपालको राणा शासनले कविका स्वच्छन्द भावलाई प्रकट हुन दिइरहेको थिएन। राणाशासनको त्यो साँघुरो, संकुचित र निसास्सिने कालखण्डमा महाकविको कल्पनाले स्वतन्त्र ढंगले उडान भर्न पाएन। त्यसैले उनी खुला आकाशको खोजी गर्दै भारतमा स्वनिर्वासित जीवन बिताइरहेका थिए। बनारसबाट त्यस बेला भट्टराई बन्धुहरूले साप्ताहिक ‘युगवाणी’ प्रकाशित गर्थे। महाकवि त्यस पत्रिकाका सम्पादक थिए।
हिमाञ्‍चल छात्र संघको निमन्त्रणा पाएपछि महाकवि देवकोटा ‘युगवाणी’ का संस्थापक सम्पादक नारायणप्रसाद भट्टराई र ईश्वर बरालका साथ कलकत्ता आए। मलाई सम्झना छ, सन् १९४९ को जनवरी १६ मा महाकविको अभिनन्दन गरिएको थियो। कलकत्ताको कलेज स्ट्रिटको महाबोधी सोसाइटीको हलमा गरिएको कविवरको अभिनन्दनमा हिन्दी तथा बंगालीका मूर्धन्य साहित्यकारहरूको उपस्थिति थियो। अभिनन्दनपछि कविवरले गरेको भाषण बेजोड थियो। 
साहित्य तथा भाषाका बारेमा उनले अंग्रेजी भाषामा धाराप्रवाह भाषण गरेका थिए। उनले भनेका थिए, ‘अब एउटा साझा विश्वभाषाको खाँचो छ।’ उनले अंग्रेजीमा भाषणमात्र गरेनन्; ‘झंझावीर’, ‘पाषाण कालको कविता’, ‘बाघले बच्‍चा किन खान्छ’ शीर्षकका कविता सुनाएका थिए। रोचक दृश्य त के थियो भने महाकविले अंग्रेजी कविता तामाङ सेलोको लयमा सुनाएका थिए।
महाकवि कलकत्तामा एक महिनासम्म बसे। त्यही अवधिमा उनले महात्मा गान्धीका बारेमा पनि कविता लेखेका थिए। अंग्रेजी भाषामा ‘बापु’ शीर्षकमा साठीवटा चतुर्दशीय पदहरू (सोनेट्स) उनले कलकत्तामै रहँदा लेखे।
मैले भेट्दा उनी सधैं मानसिक तनावमा भएको पाएँ। पहिलो भेटमै मैले उनको मनमा कुनै न कुनै मानसिक अन्तद्र्वन्द्व चलिरहेको छ भन्‍ने आभास पाएको थिएँ। केही महिनाअघिमात्र महाकविका माइला छोराको निधन भएको थियो। त्यसको शोक र घरको सम्झनाले होला, महाकवि करिबकरिब विक्षिप्‍त अवस्थामा थिए। उनी कसैसँग धेरै बोल्दैनथे। उदास मुडमा एक्लै बसिरहन्थे।
महाकवि कलकत्ता आएकै दिनको प्रसंग हो। म र जयनारायण गिरी पार्क सर्कसस्थित इस्लाम क्यासलको तीनतले घरमा बस्थ्यौं। देवकोटा पनि त्यही घरमा हामीसँगै थिए। एकाएक मध्यरातमा केही खैलाबैला भयो। हामी निद्राबाट जाग्यौं। थाहा भो, मध्यरातमा देवकोटा उठेर तीनतले घरको झ्यालनेर पुगेर बाहिर केही हेर्दै रहेछन्। धन्न, नारायणप्रसाद भट्टराई र ईश्वर बरालको निद्रा खुल्यो र देवकोटालाई बडो मुस्किलले तानेर पलङमा ल्याएर बसाले। केही समय ढिला भएको भए महाकविले के गर्थे भन्‍न सकिन्‍नथ्यो।
पलङमा बसेपछि महाकवि बर्बराउन थाले। उनले भनेका सबै कुरा बुझिएन। तर, लामो सुस्केरा हालेर भनेको एउटा वाक्य म सम्झन्छु। देवकोटाले भनेका थिए, ‘आई वान्ट टु डाई, आई वान्ट टु सी गड।’ (म मर्न चाहन्छु, म ईश्वरलाई हेर्न चाहन्छु।)
मर्न चाहने र ईश्वरलाई भेट्न चाहने उनको त्यो मानसिक अवस्था देखेर हामी मर्माहत भएका थियौं। कुनै ठूलो पीरका कारण उनमा जीवनप्रति नै निराशा घनिभूत भएको मैले पाएँ। तर, आश्चर्य त के भने त्यो घटनाको ठीक दुई दिनपछि आफ्नो अभिनन्दन समारोहमा कविले धाराप्रवाह भाषण गर्दा र अंग्रेजीमा तामाङ सेलोमा कविता सुनाउँदा भने उनमा मैले त्यो निराशा कतै देखिनँ। उनी उत्साहित, जोश र प्रसन्‍नताका साथ कविता सुनाइरहेका थिए।
लाग्थ्यो, जीवनका सारा पीडा र निराशारूपी विषलाई आफूले पान गरेर महाकवि नीरकण्ठजस्तै सारा विश्वलाई साहित्यको अमृतपान गराइरहेका थिए। अहिले त जो पनि कवि छन् तर मैले त्यसै दिन महसुस गरेँ, कवि हुन कति कठिन हुँदो रहेछ।
साभार -http://annapost.com/special/news10447 

शनिवारीय दलान- अन्हार सं इजोत दिस

मिथिला मे दशमीए सं दीयाबाती जड़ायब शुरू भ' जाइत अछि . धनतेरस सं ओहुना पावनिक श्रृंखला सन शुरू भ' जाइत अछि. मिथिला मे दीयाबातीक महत्व एहू लेल बेसी अछि जे मैथिली (सिया) श्रीरामक संग चौदह बरखक बनवासक उपरांत अजोध्या आपस आयल छलीह. अन्हार पर इजोरियक विजय केर ई पावनि जन-जन सं जुडल अछि. लछमी केर आराधना केर संगहि राति मे कालीपूजा सं मिथिला केर माहौल श्रद्धा सिक्त रहैत अछि. दीयाबातीक लेल अनेकानेक कथा प्रचलित अछि. सोझ शब्द मे कहल जाय त' सुख-समृद्धि ओ आकांक्षा कें नव पाँखि देबय आ अपार हर्खक ओरियान केर पावनि अछि दीयाबाती.
 
> मिथिला मे एना होइछ पूजन
घर-आँगन केर साफ़-सफ़ाइ केर पश्चात गोबर सं नीपल जाइत अछि. ओहुना दीयाबती हेतु घर-आँगन पहिने सं चकाचक कयल गेल रहैत अछि. भगवती घर मे गोसाओन लग अरिपन देल जाइत अछि. कहल जाइत अछि जे आजुक दिन भगवती बहराइ छथि. फेर देवोत्थानक एकादशी दिन घरवास करैत छथि. सांझ होइते घर-दुआरि दीया सं चक-मक करय लगैत अछि. सांझू पहर लोक फटक्का आदि छोड़ैत छथि. हुक्का-लोली सेहो जराओल जाइत अछि, जे भगवती घर सं लोक गामक बाहरी भाग मे पोखरि वा बाध दिस जा फेकैत अछि. लक्ष्मी-गणेशक पूजन सेहो कयल जाइत अछि. राति बढ़ने कालीपूजन केर सेहो प्रथा अछि. बंगाल मे दीयाबातीक सांझ मे कालीपूजा प्रमुखता सं मनाओल जाइत अछि. मुदा मिथिला मे लोक दीयाबती केर संगहि लक्ष्मी-गणेश ओ तखन काली पूजन करैत छथि. गाम-गाम काली माय केर प्रतिमा बना पूजन कयल जाइत अछि. जतय काली मंदिर अछि, ओतय एहि दिन फराके माहौल रहैत अछि. बेसी ठाम दीयाबाती सं शुरू भ' पंचदिवसीय काली पूजनोत्सव आयोजित कयल जाइत अछि. 
>गोधन पूजा केर विधान 
दीयाबाती केर अगिला दिन अर्थात कार्तिक मास केर शुक्ल पक्ष प्रतिपदा कें गोवर्धन पूजा कयल जाइत अछि. एहि दिन बलि पूजा, अन्न कूट, मार्गपाली आदि उत्सव सेहो मनाओल जाइत अछि. एहि पावनि केर मिथिलाक लोकजीवन मे विशेष महत्व अछि. एहि पावनि कें ल' कथा ओ मान्यता सेहो जुडल अछि. श्रीकृष्ण ओ गोवर्धन केर कथा प्रसंग सं के' परिचित नहि अछि. एहि दिन मिथिला मे माल-जाल केर दुलार होइत अछि. गोधन केर पूजन कयल जाइत अछि. गाय आ बरदक थैर मे गोबर, पिठार ओ सिन्दूर सं गोवर्धन बना पूजा कयल जाइत अछि. मिथिलाक कृषि परम्परा मे पशु केर महत्व बहुत बेसी अछि. एहि दिन माल-जाल कें तेल ओ बकेन पीयाओल जाइत छैक. सिंघ मे तेल लगाओल जाइत छैक. गोधन कें पान-सुपारी सेहो देल जाइत छैक. माल-जाल कें नवका नाथ-गरदानी पहिराओल जाइत अछि. चरवाह आ जन-बोनिहार जे कृषि कार्य मे सहयोग करैत छथि, हुनका एहि दिन नओत द' खुआओल जाइत अछि. बहुतो लोक जन-बोनिहार कें सीधा सेहो देइत छथि. एहि दिन पहलवानी खेलयबाक सेहो परंपरा रहल अछि. एहि दिन मिथिलाक धीया नवनिया (लवनिया) चिपड़ी पथइ छथि. एही चिपड़ी सं नवान्न केर अन्न उसनय लेल चूल्हा पजाडल जाइत अछि.
> यम द्वितीय कें चित्रगुप्त केर पूजन 
दीयाबातीक दू दिन बाद अर्थात यम द्वितीय कें चित्रगुप्त केर पूजा कयल जाइत अछि. एहि दिन कलम आ चित्रगुप्त केर पूजन कयल जाइत अछि. प्रचलित कथाक अनुसार चित्रगुप्‍त ब्रह्माक पुत्र छथि. एहि संदर्भ मे एक कथा अछि जे यमराज सृष्टिक आकार बढ़ने  सृष्टिक रचनाकार ब्रह्माजी लग पहुँचलाह आ प्राणीक पाप-पुण्य केर लेखा-जोखा रखबा लेल कोनो ठोस बेवस्था कार्बा लेल कहलनि. यमराज अपना लेल योग्य मंत्रीक व्यवस्था करबाक प्रार्थना कयलनि. ब्रह्माजी यमराज कें हल तकबाक आश्वासन द' समाधि मे चल गेलाह. 11 हजार सालक समाधिक बाद ब्रह्मा जी केर काया सं एक दिव्य पुरुष उत्पन्न भेल. श्यामल वर्ण केर एहि दिव्य पुरुषक कमल सामान नेत्र छल, कान मे कुण्डल, गर मे मुक्तासर, शरीर पर पीताम्बर वस्त्र आ हाथ मे कलम दवात छल. उत्पन्न पुरुष भगवान ब्रह्मा सं अपन नाम आ काज पूछलनि त' ब्रह्मा जी कहलनि, अहां हमर काया सं उत्पन्न भेल छी तें अहां कायस्थ छी. अहां हमर चित्त मे गुप्त छलहुँ तें अहांक नाओ चित्रगुप्‍त होयत.  अहां यमलोक जा मनुक्खक पाप-पुण्य केर लेखा तैयार करब. कायस्थ लोकनि चित्रगुप्तक वंशज मानल जाइत छथि. एहि दिन मिथिला मे कायस्थ लोकनि कलम-दवात संगहि चित्रगुप्त केर प्रतिमा पूजन सेहो करैत छथि. कलम-दवात केर पूजन मे कायस्थ सहित मिथिलाक अन्य वर्णक लोक सेहो भाग लेइत छथि. देश-विदेश मे रहनिहार मैथिल लोकनि ई पावनि मनबैत छथि.
> भरदुतिया केर धूम 
भरदुतिया कार्तिक मासक शुक्ल पक्ष केर द्वितीया तिथि कें मनाओल जाइत अछि. एकरा यम द्वितीया सेहो कहल जाइत अछि. भरदुतिया मे बहिन भायक ललाट पर पिठार आ सिंदुरक ठोप क' उज्ज्वल भविष्यक कामना करैत अछि. मिथिला मे एहि अवसर पर भाइ उपहार वा नगद देइत अछि. ई पर्व भाइक प्रति बहिनक प्रेम केर सूचक अछि. एहि पावनि लेल एकटा कथा सेहो प्रचलित अछि. यम देवता अपन बहिन जमुना कें एही दिन दर्शन देने छलाह. जम महाराज व्यस्तता केर कारणें अपन बहिन सं भेट नहि क' पबैत छलाह. एहि दिन बहिन ठाओ पीढ़ी क' भाइ केर बाट तकैत अछि. मिथिला मे अलग तरहक अरिपन पाडल जाइत अछि. दीयाबाती आ छठि केर बीच मे ई पावनि भेने हर्ख कतेको गुण बढैत अछि.  — मिथिमीडिया

Friday, November 1, 2013

दिपक सिंह पक्राउ


धनुषा प्रहरीले शुक्रवार राती महोतरीको भारतीय सिमा क्षेत्रवाट दिपक सिंहलाई पक्राउ गरेका छन । राजन मुक्ति नेतृत्वको सशस्त्र समुहसंग आबद्ध सिंह धनुषा महोतरीमा आतंकका पर्यायका रुपमा चिनिथ्थे । धनुषा प्रहरी प्रमुख उतम सुवेदीले सिंह पक्राउ परेको पुष्टि गरेपनि केही महत्वपुर्ण अनुसन्धान जारी रहेकाले आजै सार्वजनिक गर्ने नगर्ने टुगों लागी नसकेको बताए । केही अनुसन्धात्मक कुराहरु छन, जुन पुरा भयो भने आजै नत्र भोली पर्सी तिर उनलाई सार्वजनिक गरिन्छ, सुवेदीले भने ।
महोतरीको बथनाहा ३ भुमिहार टोल निवासी सिंहमाथि धनुषा महोतरीको विभिनन अपराधिक क्रियाकलापका अभिुक्त रहेका छन।  जनकपुरको जानकी मेडिकल कलेजका सेयर अशोक सिन्हाको घरमा भएको गोली काण्डका समेत उनि अभिुक्त हुन । उनी अरुपनि आधा दर्जन हत्याका आरोपमा अभियुक्त छन ।

महन्थ ठाकुरको हत्या योजना यसरी भयो असफल

मधेश खबर एक्सक्लूसिव
बारा जिल्ला क्षेत्र नं. ४ का नेकपा एमालेका उम्मेदवार महमुद आलमको हत्याको एक महिना नपुग्दै मधेशका एकजना बरिष्ठ नेतालाई हत्या गर्ने योजनाको यहाँ खुलासा भएको छ । मधेशमा इमान्दार तथा वरिष्ठ मान्दै आएका तराई मधेश लोकतान्त्रिक पार्टीका अध्यक्ष महन्थ ठाकुरको भारतीय आपराधीबाट हत्या गर्ने योजना हाललाई विफल भएको छ । मधेश खबरलाई राती २ बजे प्राप्त सुचना अनुसार नेता आलमलाई जस्तै ठाकुरलाई पनि चुनाव प्रचारकै क्रममा हत्या गर्ने योजनाका साथ भारतीय अपराधि नेपाल छिर्नेक्रममा भारतीय सीमा सुरक्षा बल एसएसबीले समातेर हत्या योजनालाई असफल बनाएको छ ।  
मधेश खबरलाई प्राप्त समाचार अनुसार बुधवार राती भारतीय सीमा एसएसबीले शंकास्पद मोटरसाइकल चेकिंग गर्न खोज्दा त्यसमा सवार दुई युवकले गोली फायर गर्दै भाग्न सफल भएका छन् । दोहोर फायरीगंको क्रममा ती अपराधी भाग्न सफल भएपनि विहिवार विहानीदेखि त्यसको खोज नीति हुँदा नेपालमा तमलोपाका अध्यक्ष ठाकुरलाई हत्या गर्ने योजनामा नेपाल छिर्न लागेको अनुसन्धानबाट खुलेको छ । एसएसबीका डिप्टी कमान्डेंट नीरज चंदले जानकारी दिए अनुसार मटरसाइकलबाट २ राइफल, ९ पिस्तौल और ४४ गोलियां बरामद भएको छ । एसएसबीका इंटेलिजेन्सले गरेका अनुसन्धानबाट नेपालका पूर्व मन्त्री एवं सविधानसभा सदस्यका प्रत्यक्ष उम्मेदवार ठाकुरको हत्याका लागि सुपारी दिएको खुलासा भएको छ । 

 प्राप्त स्रोत अनुसार भारतीय एसएसबीले तथा खासगरी जनकपुर, सर्लाही, महोत्तरीसँग जोडिएका भारतीय सीमा चौकीमाथि निगरानी बढाएको छ ।  भारतीय सुरक्षा स्रोत अनुसार तमलोपाका अध्यक्ष ठाकुरको हत्या गराउनका लागि बिहार मुजफ्फरपुरका कुख्यात अपराधी सुरेश सहनीलाई सुपारी दिएको थियो । सहनीले सीतामढ़ीका एकजना सुटरलाई यो कामको जिम्मा दिएको थियो । यसै योजना मुताविक दुई जना सुटर बुधवार राती नेपाल छिर्ने बेलामा भारतीय नाकाबाट फरार भएका छन् । विहार जेलमा रहेका सुरेश सहनीका सहयोगीको रुपमा बाहिर बसेर राजेश सहनी और मुन्ना सहनीले काम गरीरहेका छन् । मधेशका कतिपय जिल्लामा विभिन्न हत्या तथा अपहरणको घटनामा सहभागि रहँदै आएका थिए । भारतमा बसेर मधेशका कतिपय जिल्लामा अपराधी गतिविधि गर्दै आएका सहनीसँग सम्पर्क गरेर यो हत्यालाई सफल पार्न खोजेका थिए तर भारतीय एसएसबीले यसलाई असफल पारेका छन् । 
यहाँ सविधानसभाको चुनामा राजनीतिक दुश्मनी साँध्नका लागि राजनीतिक प्रतिद्वन्दीहरुले यसप्रकारको घटना गराउने पछिल्लो घटना महमुद आलमको घटना हो । तर, यस प्रकारका घटनाहरु नेपाली समाजका लागि निन्दनीय रहेको छ । महमूद आलमको ह्त्या राजनीतिक प्रतिसोधका कारण भएको हो । रामचन्द्र प्यासीले चुनाव लड्न टिकट नपाएको कारण महमुद आलमलाई हत्या गरेको प्रहरीको अनुसन्धानले पुष्टि गरेको छ । त्यो घटना ताजै रहेको बेला मधेशका एकजना वरिष्ठ नेतालाई हत्या गर्ने योजना बन्नुले चुनाव कतिको चुनौतिपूर्ण बन्दै गएको भनि पुष्ट हुन्छ । अध्यक्ष ठाकुरको हत्या पनि राजनीतिक साजिश त होइन भनि शंकाहरु पनि उब्जिएका छन् । यसको बारेमा भारतीय सुरक्षा प्रशासनले अनुसन्धान जारी राखेका छन् । अनुसन्धानबाट कसको नाम अगाडि आउँछ त्यो खुल्न बाँकी नै छन् । अध्यक्ष ठाकुर सर्लाही ५ नम्बर क्षेत्रका उम्मेदवार हुनुहुन्छ । उहाँको जवर्जस्त प्रतिस्पर्धि काँग्रेसका अमरेशकुमार सिह तथा तराई मधेश सद्भावना पार्टीका शिवपुजन राइ रहनु भएको छ । यसअघिको चुनावमा पनि अमरेशन नरायण सिहको घरमा बम विस्फोट भएको समाचारहरु आएका थिए भने शिवपुजन रातो पासपोर्ट काण्डका आरोपी हुन् ।
source-मधेश खबर